Stanisław Kopański – polski generał (1895-1976)

Stanisław Kopański – polski generał, bohater obrony Tobruka. Stanisław Kopański urodził się 19 maja 1895 roku w Petersburgu. Jego dziadek, uczestnik powstania Kastusa Kalinowskiego, kupił majątek Milka (Milejki) w pobliżu Nowego Pohostu. Potem jego rodzice przenieśli się tutaj na stałe, dlatego Stanisław niejednokrotnie odwiedzał swoich krewnych jako dziecko i jako dorosły. Studiował przez trzy lata w polskim gimnazjum, następnie wstąpił do Petersburskiego Instytutu Komunikacji. Wraz z wybuchem I wojny światowej w 1914 r. Stanisław został powołany do służby wojskowej, ukończył Michajłowską Szkołę Artylerii, służył w 3 Baterii Kawalerii Artylerii 2 Dywizji Kawalerii, następnie w 1 Korpusie Polskim Dowbor-Muśnickiego. Po traktacie pokojowym w Brześciu Kopański udał się do Warszawy, aby kontynuować studia na Uniwersytecie Warszawskim. Rozpoczęła się jednak wojna o niepodległość państwa polskiego, a Stanisław Kopański jako członek 1. Pułku Ułanów brał udział w walkach pod Przemyślem, Lwowem, Lidą i Wilnem. Został ciężko ranny, stracił oko, a po wyzdrowieniu kierował szkołą sierżantów artylerii w Warszawie. Ale wkrótce znów znalazł się na froncie, najpierw w artylerii, potem w 8. Pułku Ułanów. S. Kopański został odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari za bohaterstwo w bitwach. Po wojnie ukończył studia inżynierskie na Politechnice Warszawskiej, ale w 1923 powrócił do służby wojskowej. Od 1923 do 1927 był zastępcą kierownika oficerskiej szkoły artylerii w Toruniu, gdzie uczył także balistyki. W 1924 Kopański otrzymał stopień majora. W latach 1927 – 1929. studiował w Podyplomowej Szkole Wojskowej w Paryżu, od 1930 – dowódca batalionu 6 Pułku Artylerii Ciężkiej, w 1931 otrzymał stopień podpułkownika. W latach 1935 – 1937. Stanisław Kopański był wiceministrem wojsk pancernych Rzeczypospolitej w latach 1937-1939. był dowódcą 1. Pułku Zmotoryzowanego, otrzymał stopień pułkownika i kierował 3. Dywizją Operacyjną Sztabu Generalnego. Na początku II wojny światowej S. Kopański był członkiem sztabu Naczelnego Wodza, po klęsce Polski został internowany w Rumunii, skąd udało mu się uciec do Francji. 5 kwietnia 1940 r. dowodził 1 Brygadą Karpacką, składającą się głównie z żołnierzy, którzy podobnie jak Kopański potrafili przenieść się z Rumunii do Francji. Brygada została wkrótce przeniesiona do Syrii, gdzie dołączyła do wojsk francuskich na Bliskim Wschodzie. Po kapitulacji Francji brygada odmówiła rozbrojenia i pod dowództwem dowódcy przeniosła się do Palestyny, gdzie połączyła siły z oddziałami brytyjskimi, by kontynuować walkę z nazistami. Brygada była stale uzupełniana ochotnikami – nie tylko Polakami, ale także Białorusinami, Żydami i Ukraińcami. Wkrótce liczebność jego żołnierzy sięgnęła 5000. Były polskie związki nawet z Narwiku, gdzie walczyły z oddziałami niemieckimi w Norwegii. Mianowany generał brygady Stanisław Kopański zaczął aktywnie przygotowywać żołnierzy do bitwy na pustyni. Bohaterstwo żołnierzy brygady i jej dowódcy przejawiało się w obronie Tobruku, która trwała od sierpnia do grudnia 1941 r., a następnie jego żołnierze wykazali się odwagą w walce z hitlerowcami pod El Gazelle. W kwietniu 1942 r. na bazie brygady utworzono 3. Dywizję Piechoty Karpackiej, której dowódcą został Stanisław Kopański. Dywizja 2. Korpusu gen. Andersa brała udział w wyzwoleniu Włoch z rąk nazistów. Stanisław Kopański otrzymał kolejny awans, został szefem sztabu wszystkich polskich sił zbrojnych na Zachodzie. Pełnił tę funkcję jako generał dywizji do 1946 roku. Po wojnie Kopański przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii, napisał dwa tomy wspomnień, liczne artykuły w czasopismach wojskowych, odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Wielkim Krzyżem Orderu Odrodzenia Polskiego, dwukrotnie Krzyżem Odważnych, Złoty Krzyż Zasługi i Miecze „Za Wybitne Zasługi” Wielkiej Brytanii, Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego, Francuskiego Orderu Legii Honorowej i wiele innych. Gen. Stanisław Kopański zmarł w Londynie 26 marca 1976 r.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА
Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная
культурна-гістарычная пляцоўка “Спадчына
Міёрскага краю”,
№ 3 (121) 2021 г

Podziękowanie od Bogusława Kurłowicza

Bogusław Kurłowicz. Finlandia, Witam z Finlandii! Szanowny Panie Witoldzie, Bardzo dziękujemy za gazetę „Miory Starożytność”, którą wydaje Pan. Wasz wkład w badanie historii naszej Ojczyzny i wychowanie młodego pokolenia jest nieoceniony! Dziękuję, że nie zapomniałeś o mnie w gazecie. Czytam dużo ciekawych i pouczających informacji. Numery 11 i 12 otrzymałem od pana Szymkiewicza z Polski. Proszę o przesyłanie wszystkich kolejnych numerów gazety, począwszy od numeru 1 z 2021 roku. Z szacunkiem i wdzięcznością Bogusław Kurłowicz. Od redakcji. Nasz rodak naukowiec Bogusław Kurłowicz z Nowego Pohostu, który obecnie mieszka w Finlandii i nadal interesuje się historią swojej małej ojczyzny, stworzył stronę internetową: Moja ojczyzna: Moja Mała Ojczyzna – Nowy Cmentarz (pohost.blogspot.com) http: // kresy.ucoz.com/p0002.htm http://kresy.ucoz.com/ p0005.htm http://kresy.ucoz.com/p0004.htm. Założył również grupę na Facebooku: Kresy północnowschodnie: Nowy Pohost , Miory, Brasław i inne miejsca, gdzie mówi się o naszych rodzimych miejscach. Liczymy na dalszą owocną współpracę z naszym rodakiem.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА
Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная
культурна-гістарычная пляцоўка “Спадчына
Міёрскага краю”,
№ 3 (121) 2021 г

Bronisław Turonak – ochrzczony w Nowym Pohoście

Bronisław Turonak – działacz białoruskiego ruchu narodowowyzwoleńczego Nazwisko Turonak jest szeroko znane w regionie Miory. Rodowód sięga głębi XVIII wieku. Turonianie od zawsze mieszkali w pobliżu Nowego Pohostu. Ich rodowym domem jest wioska Denis. Ojciec Stepana był najemcą i dlatego często zmieniał miejsce zamieszkania. Bronisław urodził się w Janopolu w 1896 r. Obecnie nie ma majątku ziemskiego. Ochrzczony w kościele w Nowym Pohoście. Uczył się w szóstej klasie ludowej szkoły Pohost, którą ukończył dopiero w wieku 16 lat. W 1912 r. Wstąpił do prywatnego gimnazjum w Wilnie. Podczas ewakuacji studiowała w Witebsku, a później w Jarosławiu, gdzie w 1917 r. Uzyskał maturę. Po powrocie do Disneylandu Bronisław Turonok otwiera przed przyjazdem Polaków 15 białoruskich szkół podstawowych. Najpierw pracował jako nauczyciel w Bildugi, a następnie w Nowym Pohoście. W 1919 r. uczył się na kursach nauczycielskich w Wilnie, gdzie wykładali Lastowski, Goriecki, Żdanowicz i inni znani Białorusini. We wrześniu tego roku wstąpił na wydział lekarski Uniwersytetu Wileńskiego, który ukończył w 1924 roku. Bronisław Turonak był jednym z organizatorów Białoruskiego Związku Studentów, redaktorem naczelnym pisma „Nasza Droga”. W grudniu 1923 r. Został redaktorem naczelnym naczelnego organu białoruskiej Chrześcijańskiej Demokracji – gazety „Krynitsa”. Umieścił tam swoje liczne artykuły pod pseudonimem Tamashny. Jednocześnie przystępuje do Białoruskiego Związku Chłopskiego. Wybrany zastępca sekretarza tej partii. W 1926 r. Został założycielem Białoruskiego Instytutu Gospodarki i Kultury, a później został wybrany na przewodniczącego wileńskiego zarządu tej organizacji. Po uzyskaniu stopnia doktora aktywnie propagował ochronę zdrowia w swoich wykładach i publikacjach. Niektóre z nich ukazały się w osobnych broszurach. Po ślubie z Marią Reszat osiadł w Duchtach, gdzie pracował jako lekarz, ale nadal współpracował ze znanymi białoruskimi postaciami: M. Maszarem, J. Maleckim, P. Siergijewiczem i A. Tsikotem. Jego życie zostało tragicznie przerwane w 1938 roku. Jego syn Jurij Turonok po wojnie mieszkał w Warszawie. Znany dziennikarz i historyk, autor książek „Białoruś pod okupacją niemiecką”, „Współczesna historia Białorusi”, które ukazały się po białorusku i po polsku i wzbudziły duże zainteresowanie czytelników. Zmarł w 2019 roku.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА
Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная
культурна-гістарычная пляцоўка “Спадчына
Міёрскага краю”,
№ 1 (119) 2021 г.

Admirał Seweryn Borowski spod Nowego Pohostu

Seweryn Borowski jest szlachcicem herbu „Jastrzębiec”. Urodził się w majątku Radziuki, niedaleko Nowego Pohostu, 8 stycznia 1864 r. Jego ojciec był pułkownikiem armii rosyjskiej, bohatersko walczył w wojnie krymskiej i był wielokrotnie odznaczany. Od 1881 roku uczył się w technikum Wydziału Morskiego, uczniowie pływali na krążownikach „Gigant”, „Afryka”. W wojsku służył od 1 października 1882 r. W 1885 r. Otrzymał stopień porucznika, w styczniu 1905 r. Podpułkownik, w grudniu 1906 r. – pułkownik korpusu, mechanik floty mechanik krążownika. „Admirał generał”, inżynier mechanik na statku „Skobelev”, asystent starszego mechanika na pancernikach „Admirał Lazarow”, „Admirał Greig”. Od 1901 roku był starszym mechanikiem okrętowym na pancerniku „Sisa the Great”. W dniach 14-15 maja 1905 r. Brał udział w bitwie pod Cuszimą. Po zatonięciu pancernik został zdobyty przez Japończyków. Kiedy wrócił, służył na krążowniku „Diana”. Gdyby Zakon św. Anna III i II st. Z mieczami, św. Stanisława III i IV stopnia, brązowy medal za podróż do Chin (1900-1901), srebrny medal za panowania Aleksandra III. W lutym 1910 r. Został generałem dywizji w związku ze zwolnieniem z powodu choroby i zaciągu do milicji morskiej województwa wileńskiego. Był żonaty z Marią Josephine Shawman. W okresie międzywojennym zajmował się rolnictwem w majątku swojej żony Józefów (obecnie powiat szarkaszczyszyński). Zmarł w 1936 roku. O heroicznej i tragicznej walce i zatonięciu pancernika „Sisa the Great”, na którym służył nasz rodak, opowiada powieść S. Novikov-Priboy „Tsushima”. Oto fragment tej pracy. Pancernik Sisa the Great został trzykrotnie zaatakowany przez przeważające siły wroga. Dowódcy odmówili poddania statku bez walki. Tysiące pocisków z japońskich pancerników i krążowników spadło na statek w ciągu dnia. Ekipa rosyjskiego pancernika odpowiedziała ogniem i pomimo dużych dziur i uszkodzeń zdołała utrzymać go na powierzchni. W nocy ranny statek został zaatakowany przez japońskie torpedy torpedowe, odważna drużyna znów była w stanie obronić statek. Ale uszkodzenia były tak duże, że statek tylko cofał. Pobity, spalony, z łatami pod dziurami, wyglądał, jakby był w garderobie. Ciężka rufa giganta, wysadzona nocą w powietrze przez miny, została podniesiona. Nie szedł, tylko miotał się, gotując wodę za pomocą śrub, jakby próbował wydostać się na powierzchnię morza. Na cmentarzu znajdziemy pomniki Konoplyansky, Klet, Shauman, Shirin, Quint, Bogutsky i innych szlacheckich rodzin z tego obszaru

(kontynuacja w następnym numerze). Uczniowie klasy 10. Klimentyeva Arina, Paniznik Alexander, lokalny historyk Ermalenok VA

Iwan Kuncewicz poeta i pisarz z Nowego Pohostu

Iwan Iwanovicz Kuncewicz urodził się w 1948 roku w Nowym Pohoście. Studiował najpierw w swojej rodzinnej wsi, a następnie w Kaliningradzie, gdzie ukończył szkołę średnią oraz Techniczny Instytut Przemysłu Rybackiego na kierunku technika. Pracował w bazie floty chłodniczej w Rydze. Na statki przetwórnie trafiał jako brygadzista, inżynier technolog, pomocnik kapitana ds. Produkcji. Morze pozostawiło głęboki ślad w jego biografii i znajduje odzwierciedlenie w jego twórczości. Publikował w gazetach „Rybak Latvii”, „Ruskae slova”, w almanachach „Ruslo”, „Sonet”, „Svetoch”. Autor zbiorów poezji „Taniec o świcie” (1999), „Pobiegnę do bram raju” (2001), „Zazdrość” (2003), „Deszcz jaśminu” (2007), „W ciągu życia” (2012) ), „Powieść serca”, „Spotkanie” (2013), „Chór białego jabłka”, „Sekret życia. Bioroboty ”,„ Radość, którą dasz ”,„ Nić słońca ”,„ Ocean miłości ”. Jego twórczość charakteryzuje się impulsywnością, ekspresją, co zbliża go do rosyjskich poetów „srebrnego wieku”. Wiele wierszy wyróżnia rytm muzyczny, dokładność form. Opublikował książkę „Notes on Poetry” w Internecie na stronie „Proza.ru”, której fragment znalazł się w międzynarodowym zbiorze „Russian Prose” (2012, Ryga, „Svetoch”). Od 2002 – członek Rosyjskiego Międzyregionalnego Związku Pisarzy w Petersburgu, członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Pisarzy i Publicystów. Rygi kompozytorzy stworzyli wiele zmysłowych, melodyjnych piosenek na podstawie wierszy Iwana Kuncewicza. Najsłynniejsze z nich: „Nie lubię zimnej jesieni” (muzyka N. Rakhmanova), „Nie odchodź”, „Rowan”.         

Pedagodzy z Nowego Pohostu, zasłużeni dla szkół Białorusi

Feliks Wiktorowicz Ławczynowski
Feliks Wiktorowicz urodził się w regionie Bigosow (to wyjaśnienie jest potrzebne, ponieważ w regionie Swalnyanshchyna istniała wieś o tej samej nazwie) we wsi Misnikow nowoczesny powiat Wierchniedwinsk. Karierę zawodową rozpoczął jako nauczyciel w 1938 r. W siedmioletniej szkole im. Paczewiczów. Następnie służył w wojsku. Po ukończeniu studiów był zastępcą instruktora politycznego firmy w Białoruskim Okręgu Wojskowym. Brał udział w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Po demobilizacji od 1945 roku do końca życia zajmował się nauczaniem w Miorach. Najpierw pracował jako nauczyciel historii i geografii w siedmioletniej szkole Dziedzina, a następnie jako dyrektor tej szkoły od 1953 r. do przejścia na emeryturę w 1979 r. Był dyrektorem najpierw siedmioletniej szkoły, a następnie gimnazjum w Nowym Pohoście. Ale nawet na emeryturze Feliks Wiktorowicz nadal pracuje w szkole. Przez lata wychował więcej niż jedno pokolenie studentów, którzy zasłynęli nie tylko na Białorusi, ale także za granicą. Są to profesor, doktor nauk biologicznych Bogusław Kuryłowicz, doktor nauk humanistycznych Władimir Skukowski, poeta Iwan Kuncewicz i wielu innych. Pod jego kierownictwem kadra pedagogiczna Liceum Nowopohotskiego osiągnęła najlepsze wyniki nie tylko w powiecie, ale także w regionie. Feliks Wiktorowicz wyróżniał się erudycją, wysoką wiedzą zawodową, wielką pracą publiczną i odpowiedzialnością w wykonywaniu zadania. Dlatego zawsze cieszył się zasłużonym autorytetem. Jego praca została odznaczona trzema medalami, Dyplomem Rady Najwyższej BSRR, w 1968 r. Feliks Wiktorowicz otrzymał tytuł „Czcigodnego Nauczyciela Szkół BSRR”. Zmarł w 1993 roku.

Niestety nie mieliśmy okazji dotrzeć do kolejnej szanowanej nauczycielki z Nowego Pohostu, która osiągnęła wysokie osiągnięcia, Faina Aleksandrowna Komarowa. Czuła się źle podczas naszej wędrówki. Faina Aleksandrovna Komarowa urodziła się w 1929 roku we wsi Dubowoje w powiecie brasławskim (dzisiejszy rejon Szarkowszczyzna) w rodzinie chłopskiej. W 1936 roku rozpoczęła naukę w szkole Szarkowszczyzna w języku polskim. Zmiana rządu nie przeszkodziła utalentowanej dziewczynie w uzyskaniu średniego wykształcenia nieco później – w 1948 roku. Następnie z sukcesem ukończyła Instytut Pedagogiczny im. Kupały w Grodnie i uzyskała dyplom nauczyciela języka i literatury białoruskiej, rozpoczęła pracę w Drujskim Liceum Ogólnokształcącym, a od 1953 r. do przejścia na emeryturę prowadziła zajęcia dydaktyczne w Szkole Nowopohoskiej. Przez lata swojej działalności pedagogicznej Faina Aleksandrowna osiągnęła wielki sukces jako nauczycielka. Kierowała okręgową sekcją nauczycieli języka i literatury białoruskiej, aktywnie uczestniczyła w życiu społecznym kadry pedagogicznej szkoły, wsi, brała udział w amatorskich przedstawieniach, dzieliła się swoim bogatym doświadczeniem pedagogicznym z kolegami nie tylko ze szkół, ale także z powiatów, województw. i republik. Jej działalność pedagogiczna odznaczona została odznaką „Doskonałość w edukacji pedagogicznej”, dyplomami Rady Najwyższej i Ministerstwa Edukacji BSRR. W 1967 roku Faina Aleksandrowna Komarowa otrzymała honorowy tytuł „Honorowego Nauczyciela Szkół BSRR”.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА
Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”,
№ 12 (118) 2020

Boruch Aron (Sosnowik) – pisarz, dziennikarz, kulturalna postać Izraela (ur. w Nowym Pohoście)

Boruch urodził się w Nowym Pohoście w rodzinie Jakuba i Gołdy Sosnowików w 1915 roku. Generalnie w mieście było wiele rodzin żydowskich o tym nazwisku. Po I wojnie światowej narodził się ruch syjonistyczny, a chłopiec od najmłodszych lat wykazywał doskonałe umiejętności studiowania ksiąg religijnych. Dlatego rodzice Borucha wysyłają go do Wilna, aby studiował w jesziwie, wyższej instytucji religijnej, w której kształcono naukowców, nauczycieli i rabinów. Swoją wiedzę pogłębia w beit midraszu Wilna i Warszawy. Od tego czasu Boruch jest aktywnym członkiem ruchu narodowego Młodzieży Syjonistycznej. Wraz z wybuchem II wojny światowej on i jego brat uciekli przed nazistami na Litwę, stamtąd w 1941 roku przez Daleki Wschód, Japonię, Chiny, Hongkong, Indie, Aden, Egipt do Palestyny, napisał w opowiadaniu „My Exodus”. Tam od 1944 roku Aron osiadł w mieście Petah Tikwe (Brama Nadziei), gdzie pracuje w systemie edukacji i kultury. W 1948 r. Został wysłany na WYCIECZKĘ ROWEROWĄ „SŁAWA POGOSTEGIONU” (ciąg dalszy od №8,9,10,11). Jak pisaliśmy powyżej, przed II wojną światową mieszkało tu wielu Żydów. Do tej pory zachowały się ich murowane domy. W jednym z nich urodził się Boruch Sosnawik – wielka postać w kulturze Izraela. Oto, co Vytautas Antonovich opowiedział nam o tej słynnej dla Izraela postaci. Niemcy, gdzie był koordynatorem programu edukacyjnego i reporterem „Davara”. W 1953 r. Gmina Petah Tikwe wyznaczyła Borucha Arona na szefa Domu Pamięci Yad la Banim, który utworzył dla uczczenia pamięci żołnierzy poległych za niepodległość Izraela. Dzięki Boruchowi Aronowi stał się wzorem dla innych tego typu muzeów-pamięci, które później powstały w całym kraju. Większość swojego życia i pracy poświęcił czczeniu i utrwalaniu pamięci o tych, którzy zginęli za niepodległość Izraela. Liczne zdjęcia, dokumenty i biografie poległych w czasie niepodległości państwa nasz rodak zebrał w Domu Pamięci Yad la Banim. Aby zaszczepić patriotyzm, Boruch, który po przybyciu do Izraela przyjął nazwisko Aron, napisał szereg opowiadań i książek o tematyce patriotycznej. Są wśród nich „Opowieści o jednym domu”, „Wróg napada na południe”, „Eseje o bohaterstwie żołnierzy” i inne. Napisał wiele artykułów, które zostały opublikowane w magazynach, zbiorach, periodykach, w tym w gazetach dziecięcych. Zasługą Arona było utworzenie Muzeum Rishanim, poświęconego założycielom miasta, Petah Tikwe Rishonim. Boruch poszukiwał swoich potomków, dzięki którym gromadzili unikatowe materiały dla muzeum. Boruch Aron opracowywał treści programów dla izraelskich szkół średnich, był członkiem wielu organizacji weteranów, Międzynarodowej Organizacji Architektów, Stowarzyszenia Artystów i Rzeźbiarzy Izraela. Otrzymał Państwową Nagrodę Izraela, później A. Boruch otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Petah Tikwe. Zmarł w 2004 roku. Jego bogate osobiste zbiory dokumentów, fotografii i albumów zostały przekazane do archiwów państwowych. Nowy Pohost jest sławny i ma swoje zalety.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА
Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”,
№ 12 (118) 2020

Wioska Jundziłowo i biskup Edward Kisiel

Dalej nasza ścieżka idzie do wsi Jundziłowo, położonej 2 km na zachód od Starego Pohostu. Nazwa osady pochodzi od nazwiska słynnej rodziny Jundził, która posiadała te miejsca w XVII – XVIII wieku. Tu minęło dzieciństwo wybitnej postaci religijnej, przyszłego arcybiskupa białostockiego Edwarda Kisiela. Biskup Edward Kisiel przyszły biskup urodził się 4 lutego 1918 r. jako czwarte dziecko w rodzinie chłopskiej. Chłopiec od najmłodszych lat wychowywał się w religijnej atmosferze. Według wspomnień uwielbiał modlić się na łonie natury, stojąc wysoko na skale lub wzgórzu. Dlatego jego przyszłe życie stało się sposobem służenia Bogu i ludziom. Pierwsze dwie klasy uczył się w Jundziłowie, potem w Germanowiczach, później w gimnazjach w Dziśnie i Pińsku. Tutaj zapadła decyzja o zostaniu księdzem. Jego matka miała duży wpływ na jego wybór. W 1937 roku Edward wstąpił do Wileńskiego Seminarium Duchownego. Pomimo opałów wojny, 14 lutego 1943 roku Edward przyjął święcenia kapłańskie. W styczniu 1953 r. obronił pracę doktorską. 3 maja 1976 roku Papież Paweł VI mianował naszego rodaka biskupem tytularnym Administratorem Apostolskim Archidiecezji Białostockiej. Dzięki jego wsparciu w 1990 roku odrestaurowano kościół w Nowym Pohoście. 25 marca 1992 roku Jan Paweł II zatwierdził Edwarda Kisiela metropolitą i pierwszym arcybiskupem, ale 29 września 1993 roku nasz rodak zmarł. Miejsce, w którym znajdował się jego dom rodzinny, zostało uhonorowane pamiątkowym krzyżem. Mimo szutrowej drogi szybko poruszamy się nią w kierunku Nowego Pohostu i zatrzymujemy się przy ciekawym pomniku przyrody – gigantycznym kamieniu.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 10 (116) 2020

Nowy Pohost

Odległość z Mior do Nowego Pohostu autostradą to 18 km, od Starego Pohostu 6 km. To najbardziej znane miejsce na naszej trasie. Sądząc po nazwie, początki osady sięgają X wieku, kiedy cmentarz nazwano miejscem, gdzie składano księciu hołd swoim podwładnym. Na cmentarzach wzniesiono dwory książęcych tsivunów, od których pobierano daninę. Osada nazywa się Nowy Pohost. Dlatego jasne jest, że starsza – Stary Pohost, którą pierwszy raz zobaczyliśmy na naszej trasie. Pierwsza wzmianka o Nowym Pohoście pochodzi z 1498 r. jako własność Jana Sapiehy. W 1500 roku „król Aleksander przekazał Jurijowi Klotowi dziesięć nabożeństw”. W 1517 r. Paweł Sapieha oddzielił majątek Pohost od jego dóbr wdowie Jana Sapiehy, a w 1554 r. był on własnością A. Prońskiego i jego żony Anny Sapiehy. Rolą kierują również J. Kamaeuski i jego żona K. Glebovichanka. W 1556 roku księżniczka Anna Prońska przeszła na swojego męża A.G. Pronsky pozostawił w spadku jedną trzecią majątku pasterskiego. Od 1592 r. majątek i miasto należą do słynnego kanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego Lwa Sapiehy, który w 1593 r. przekazał pieniądze na budowę kościoła pw. Świętej Trójcy. W 1596 r. Król Zygmunt III zatwierdził ten przywilej. W 1711 r. część ziemi należała do Stanisława Bieneckiego. Z Sapiehy ziemie pasterskie przeszły w ręce kasztelana smoleńskiego Ihnata Buzhynskiego, a następnie jako dar małżeński dla szambelana grodzieńskiego Franciszka Jundziła. W 1818 r. dobra pohostowe zostały podzielone na części. Ostatnimi właścicielami byli Konoplańscy. W Nowym Pohoście w 1859 r. były 32 domy, 199 mieszkańców, a już w 1886 r. w małym miasteczku 52 domy, 409 mieszkańców. W 1904 r. Miasto liczyło 524 mieszkańców. W listopadzie 1917 r. Doszło do władzy sowieckiej. W okresie międzywojennym miasto stało się centrum gminy powiatu brasławskiego. Targi odbywały się w każdy czwartek. Wielu Żydów pojawiło się w Nowej Parafii i otworzyło swoje sklepy. W porównaniu z początkiem XX wieku. ich liczba wzrosła. Ogółem w okresie międzywojennym w małym miasteczku 123 domy, 776 mieszkańców. W 1922 r. W miejsce białoruskiej założonej przez Bronisława Turonaka otwarto polskojęzyczną czteroletnią szkołę, która rozrosła się później do siedmioletniej szkoły. W mieście istniała remiza strażacka, działało „Towarzystwo Młodzieży Wiejskiej”, które miało nawet własną siedzibę. W czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w Nowym Pohoście stacjonował faszystowski garnizon. Otwarto białoruskojęzyczną szkołę, w której pracowała wybitna postać ruchu narodowowyzwoleńczego Augen Aniska. Nowy Pohost został wyzwolony 2 lipca 1944 r. Przez 423 Pułk Strzelców pod dowództwem dowódcy F.N. 166. dywizja Utenkowa pod dowództwem generała dywizji A. Svetlyakova. Idąc w kierunku miasta, bohaterskiego wyczynu dokonał starszy sierżant Maxim Kryłow. Aby zapewnić ofensywę przyjaciołom, rzucił się pod działo samobieżne z wiązką granatów i został zabity, dzięki czemu kontratak wroga został odparty. Bohaterowi pośmiertnie nadano Order Lenina. Z rozkazu dowódcy I Frontu Bałtyckiego M. Kryłowa został pośmiertnie odznaczony Orderem I stopnia Wojny Ojczyźnianej. Na frontach wojny zginęło 13 mieszkańców miasta. Od 1945 r. do chwili obecnej Nowy Pohost był ośrodkiem rady wiejskiej. Od 1947 roku działał szpital. We wrześniu 1944 r. zaczęła funkcjonować szkoła podstawowa, potem siedmioklasowa, której pierwsze ukończenie nastąpiło w 1948 r., 3. w 1951 r. Szkoła została przekształcona w szkołę średnią. W 1948 r. Powstał kołchoz „Nowa Droga”, następnie „Świt”, poczta, przychodnia, leśnictwo, paramilitarna remiza strażacka i przedszkole. W latach 80-tych XX wieku w pobliżu Pohostu pojawiło się sztuczne jezioro. W XXI wieku rozpoczął się gwałtowny upadek dawnego miasta, zmniejszyła liczba uczniów w szkole. Obecnie wieś liczy zaledwie 250 mieszkańców. Wchodząc do wioski zatrzymujemy się przy pomniku na zbiorowej mogile żołnierzy wyzwalających Nowy Pohost. Stoi na miejscu dawnego drewnianego kościoła unickiego z XVIII wieku. Zatrzymujemy się pod pomnikiem, aby uczcić pamięć poległych żołnierzy. Naprzeciw pomnika znajduje się budowla cerkwi pw. Św. Mikołaja Cudotwórcy. Krótko opiszę jego historię i cechy architektoniczne. Kościół został zbudowany w 1879 roku z gruzu i cegły na koszt publiczny. Znajdował się naprzeciwko dawnego drewnianego kościoła unickiego. Po stłumieniu powstania 1863 r. władze carskie aktywnie prowadziły politykę rusyfikacji z pomocą wyznania prawosławnego. W tym czasie parafia liczyła 2968 wiernych. Kościół ma typową architekturę retrospektywnego budownictwa rosyjskiego kościoła na kierunku synodalnym. Trójpoziomowa dzwonnica namiotowa, niska nawa, w planie kwadratowa bryła główna, zakończona cebulastą kopułą na ośmiokątnym lekkim bębnie. Ciekawe i nadaje świątyni szczególne piękno wystroju elewacji w postaci starożytnej rosyjskiej architektury, listew przypodłogowych w kształcie klina, półkolumn, łukowatego pasa. Pomieszczenia nakryte są sklepieniami. W kościele zachował się drewniany krucyfiks z czasów unickich – dzieło rzeźby ludowej z końca XVII wieku, ikony z XIX wieku. „Matka Boża Hogwart”, „Morderstwo Jana”, „Archanioł Gabriel”, „Archanioł Michał”, piękny ikonostas. Niestety podczas naszej wędrówki kościół był zamknięty.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 10 (116) 2020

Nowopohoski Wielki Kamień

Kamień znajduje się 4,5 km od Starego Pohostu na północny zachód, przy drodze do Nowego Pohostu. Głaz leży na wysokości 157,5 m nad poziomem morza. Przyniósł go 18 – 20 tysięcy lat temu lodowiec ze Skandynawii. Jest to ciemnoszary drobnoziarnisty migmatyt, prążkowany, z wieloma żyłkami skalenia różowego o grubości 0,5 – 2 cm. Długość olbrzyma 3,3 m, szerokość 2,9 m, wysokość 2,2 m, obwód 9,55 m, około 11,2 m sześc. m, waga 29,6 t. Kamień ma opalizujący kształt. Zachowała się legenda o tym kamiennym „krawcu”, spisana przez Vaclava Lastovsky’ego.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 10 (116) 2020

Sławni ludzie z Nowego Pohostu

SŁAWNI LUDZIE Z NOWEGO POHOSTU

Nowy Pohost, jak żadna inna miejscowość w naszym regionie, jest bogata w znanych rodaków. Oprócz rodziny Sapiehów, która była właścicielem Pohostu przez prawie 200 lat, rodzina Jundziłów, zasłynęła także z rodziny ostatnich właścicieli Konoplańskich. Rodzina Konoplańskich herbu Nowina, najbardziej znanym z tych przedstawicieli jest Franciszek Konoplański (1814 – 1864). Urodził się w pobliżu Pohostu w majątku Zabory, emerytowany porucznik. Od 1859 r. był ławnikiem szlacheckim w wileńskiej izbie Sądu Cywilnego. W 1863 r. Kastus Kalinowski został mianowany cywilnym wodzem powstańczym województwa wileńskiego, odpowiedzialnym za organizację i wsparcie materialne powstania. Po swojej klęsce ukrył się w swoim rodzinnym miejscu. Słyszeliśmy taką legendę. Królewscy żołnierze przez kilka miesięcy nie mogli złapać buntownika. Następnie miejscowym obiecano nagrodę: ziemię i majątek Konoplańskich tym, którzy złapali „buntownika”. Kilka godzin później Franciszek Konoplański został schwytany, stracony i powieszony na placu obok ludzi. Nie wiadomo, ile z tego jest prawdą, ponieważ z archiwalnych źródeł dowiedzieliśmy się, że został skazany na ciężką pracę i zmarł w drodze na Syberię. Pochowany na cmentarzu przodków. Teraz jest stadion szkolny. Tragiczne losy ostatniego potomka Konoplańskiego – Witalija. W 1943 r. został oskarżony o partyzantkę i powieszony w Nowym Pohoście na skrzyżowaniu dróg. Kiedy matka poprosiła o pożegnanie z synem, powiedziano jej: „Jeśli będziesz płakać, będziesz wisiała obok syna. Jeśli nie zapłaczesz, możesz się pożegnać ”. Matka miała wielką wolę, pożegnała się bez płaczu. Grób ostatniego z Konoplańskich zaginął, nie udało nam się go jeszcze znaleźć. Wincenty Kluczyński – arcybiskup, metropolita mohylewski i miński (1847 – 1917). Urodził się w 1847 roku w Szarkowszczyźnie i został ochrzczony w kościele Nowopohoskim. Jego ojciec Adolf służył jako urzędnik w gminie, zmarł szybko i wychowywała go matka Franciszka z rodziny Korsakow. Studiował w Gimnazjum w Dyneburgu, a w 1865 wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie, następnie studiował w Wyższym Seminarium Duchownym w Petersburgu, uzyskując tytuł magistra teologii. W 1871 r. przyjął święcenia kapłańskie. Pracował jako profesor w Seminarium Duchownym w Wilnie, gdzie uczył dogmatyki, teologii moralnej i Pisma Świętego. Pełnił funkcję wizytatora seminarium, został kanonikiem, a następnie prałatem kapituły wileńskiej. Kluczyński był zaangażowany nie tylko w sprawy kościelne, ale także w aktywną działalność społeczną, charytatywną, organizował pomoc sierotom i biednym. W 1889 r. założył w Wilnie stowarzyszenie ludzi chcących działać w duchu katolicyzmu i narodowości. Później struktura przekształciła się w tajne stowarzyszenie monastyczne, które opiekowało się sierotami i sierotami wychowanymi w duchu katolickim. W tym czasie warunkiem przetrzymywania sierot w schroniskach państwowych był obowiązkowy chrzest prawosławny. W trosce o powołanie kapłańskie Kluczyński rozpoczął prywatne szkolenie kandydatów do tytułu kapłańskiego, którzy sprawowali opiekę nad chłopcami. W 1898 r. wileński biskup Zawirowicz wysłał Kluczyńskiego jako przedstawiciela diecezji wileńskiej do kolegium teologicznego w Petersburgu. Wincenty uczestniczył w pielgrzymce do Ziemi Świętej w Egipcie. W 1910 r. został mianowany przez papieża Piusa X metropolitą Mohylewa i Mińska i organizował działalność Kościoła katolickiego w największej diecezji Cesarstwa Rosyjskiego, sięgającej aż po Władywostok i Sachalin. Zaczęła się zaciekła walka władz carskich o prawa katolików. Jednak wyczerpany trudami i chorobą pod koniec 1913 roku Kluczyński zrezygnował z funkcji arcybiskupa. Stolica Apostolska odmówiła 21 lipca 1914 r. W celu poprawy zdrowia metropolita udał się najpierw na Kaukaz, a następnie na Krym, gdzie zmarł w Ałuszcie w 1917 r. Został pochowany w Petersburgu, później szczątki W. Kluczyńskiego zostały przeniesione do Wilna.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 10 (116) 2020

Kompozytor z Nowego Pohostu – Giennadij Titowicz

KOMPOZYTOR Z NOWEGO POHOSTU

Z Nowym Pohostem związane jest dzieciństwo słynnego białoruskiego kompozytora i folklorysty Giennadija Iwanowicza Titowicza. Urodził się 25 lipca 1910 roku. W latach 1936-1939 studiował w Szkole Nowopohoskiej i Konserwatorium Wileńskim. W latach 1939 – 1941, 1945 – 1951. – redaktor radia regionalnego, konsultant Izby Sztuki Ludowej. W 1952 r. we wsi Wielkie Podlesie powiat Lachowicze G. Titowicz utworzył chór ludowy, przekształcony w 1959 r. w Białoruski Państwowy Zespół Pieśni i Tańca, a w 1964 r. – w Chór Państwowy BSRR, którym Titowicz kierował do 1974 r. W latach 1974 – 1975 – Senior Research Fellow w Instytucie Historii Sztuki, Etnografii i Folkloru Akademii Nauk BSSR. Nasz rodak prowadził dużą kolekcję, działalność naukową, propagandową, nagrał ponad trzy tysiące pieśni białoruskich, rosyjskich, ukraińskich i innych. Artysta ludowy ZSRR, artysta ludowy BSRR. W 1968 r. otrzymał Nagrodę Państwową BSSR. Zmarł 21 czerwca 1986 r. Obecnie muzeum jest poświęcone słynnemu kompozytorowi ze szkoły Nowopohoskiej. Podczas wędrówki nie mieliśmy okazji go odwiedzić. W muzeum historycznym szkoły nr 3 znajdują się notatki i książki, które członkowie grupy znaleźli w makulaturze. Przedstawił je Titowiczowi znana postać ruchu narodowowyzwoleńczego Flor Mantsevich, który odegrał główną rolę w pasji małego Giennadija do muzyki. Mikolaj Bogdanow ale nie tylko w przeszłości w Pohoście żyli sławni ludzie. Nadal mieszkają tu interesujący twórcy. Dlatego, poznając miasto, rowerzyści nie mogli przegapić domu, w którym mieszka weteran pracy, poeta i pisarz Mikołaj Bogdanow. Pisaliśmy o nim wiele razy w naszej gazecie, a teraz dzieci w wieku szkolnym mogły spotkać się i porozmawiać z tym niespokojnym weteranem pracy. Dlatego skręcamy w uliczkę, na której zachowała się kostka brukowa i zabudowa z czasów polskich. Podczas spotkania Mikołaj Prokopowicz podzielił się swoim sukcesem. W tym roku wziął udział w konkursie literackim „Wstążka św. Jerzego” zorganizowanym przez Związek Pisarzy Rosyjskich z okazji 75. rocznicy Wielkiego Zwycięstwa. Nasz rozmówca został nominowany do tego prestiżowego konkursu w Rosji. Mimo, że wzięło w nim udział ponad tysiąc uczestników, Mikołaj Prokopowicz otrzymał medal „Wstążka św. 250 lat ”i certyfikat. Ponadto otrzymał dyplom, otrzymał zbiór o tym nazwisku, który zawierał wiersze poety z cmentarza. Przed swoją rocznicą Mikołaj Prokopowicz planuje wydać kolejną książkę z jego pracami pt. „Moja przystań”. Na pożegnanie żona poety Galina Stepanowna wręczyła podróżnym dwa słoiki miodu, którymi turyści delektowali się podczas całej wycieczki oraz kosz pysznych śliwek z własnego ogrodu. Serdecznie dziękuję za to sumiennym gospodarzom. Badając uważnie stare przedwojenne kamienice, których jest jeszcze wiele, uczestnicy akcji powoli przemieszczają się ulicami miasta. Nasz lider Vitaut Antonowicz pokazuje uczestnikom marszu dom, w którym do niedawna mieszkała kobieta zwana „Pagostskaja Wanga”. Nie tylko mieszkańcy okolicy byli zainteresowani miejscową uzdrowicielką Niną Vladimirovną Salak. Była znana w kraju i za granicą. Leczyła różne choroby, znała przeszłość i przyszłość człowieka. Woda ze studni, która pomaga pozbyć się różnych dolegliwości, ma szczególne właściwości lecznicze. Niestety, kilka lat temu lekarz ludowy zmarł. Świadectwem istnienia magików pastora w przeszłości jest legenda spisana przez nauczyciela miejscowej wiedzy Łubińskiego w 1875 roku. Zatrzymujemy się przy drewnianym kościele, który znajduje się przy głównej drodze, opowiada o sobie nasz przywódca.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 10 (116) 2020

KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEJ TRÓJCY W NOWYM POHOŚCIE

Kościół w Nowym Pohoście jest najstarszym zabytkiem architektonicznym powiatu miorskiego. Znaleźliśmy wiele starych zdjęć i dokumentów dotyczących jego historii. Pochodzenie kościoła związane jest z działalnością słynnego kanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego Lwa Sapiehy. Ście i 6 lipca 1593 wydał w Wilnie dokument, w którym ufundował budowę kościołów w Pohoście i Ikaźni. W tym samym czasie kościół parafialny już wtedy istniał. W dniu 28 maja 1596 roku Lew Sapieha nadał kościołowi Ikaźnieńskiemu nowy przywilej, w którym zwiększył jego majątek i zobowiązał do utrzymywania większej liczby nauczycieli i szkół w obu kościołach. Dlatego tę szkołę można uznać za najstarszą w naszym regionie. Wileńscy jezuici z kościoła św. Jana, zadbali o to, aby kapliczki nie zostały zamienione na inne wyznania. Jednak później, po zakazie działalności zakonu jezuitów, nastąpiło to dopiero pod koniec XVIII wieku otrzymali Bużyńscy, w XIX wieku – Jundziłowie. Pierwszy kościół był drewniany i dlatego spłonął podczas wojny z państwem moskiewskim w 1654 roku. Ale dwa lata później został ponownie odbudowany. W tej formie świątynia przetrwała ponad sto lat. W 1766 r. dzięki finansowemu wsparciu kasztelana smoleńskiego Stanisława Bużyńskiego powstał drewniany dwuwieżowy kościół z aspiracji księdza Pieślaka, który przetrwał do dziś po znacznych naprawach. Na prośbę księdza Pieślaka i kasztelana smoleńskiego Tadeusza Bużyńskiego, nowy kościół stał się samodzielnym ośrodkiem parafialnym w parafii. Wtedy po raz pierwszy majątek kościołów został podzielony, a ksiądz Pieślak został pierwszym proboszczem w parafii. Pierwszy opis tego kościoła znajdujemy w inwentarzu parafii z 10 sierpnia 1783 r. Z opisu wynika, że ​​kościół jest niewielki, na ceglanej podmurówce, ma dwie wieże z żelaznymi krzyżami, nad zakrystią są też dwie niewielkie kopuły z krzyżami, a w środku kolejna kopuła, tylko większa. Dach pokryty gontem, elewacja między wieżami pomalowana. Drzwi pod chórami są duże, dwa boczne mniejsze. Kościół ma cztery duże okna, dwa mniejsze nad ołtarzem. Trzy ołtarze. Główny to Trójca Święta z trzema srebrnymi koronami, boczne to św. Antoni i Matka Boża Bolesna. W pobliżu kościoła znajduje się dwukondygnacyjna dzwonnica z dwoma dzwonami oraz jeden mniejszy w kościele. Wokół nadal funkcjonuje cmentarz. Inwentarz zawiera także opis majątku, który zmienił się w porównaniu z Fundacją Sapiehów z 1596 r. Franciszek Jundził przekazał kościołowi 6 000 zł, z czego procent poszedł na potrzeby sanktuarium. Dlatego raz w tygodniu odprawiano tu dwie msze święte za zmarłych książąt Sapiehów i jedną za Jundziła. W 1845 roku Jan Barejka Chodźka zapisał w danych historyczno-statystycznych diecezji mińskiej, że kościół parafii został zniszczony na starość i wymagał znacznych napraw. Sześć lat później, jak odnotowano w kronice kościoła pasterskiego, został już wzięty w klamry, przykryty gontem. Dzięki opiece ks. Szirina kościół parafialny został radykalnie odnowiony, rozbudowany i istniał w tej formie do początku lat 50-tych XX wieku. Następnie władze radzieckie uczyniły z niej najpierw salę gimnastyczną dla miejscowej szkoły, ale ranne były dzieci uczące się wychowania fizycznego. Dlatego budynek został przystosowany do przechowywania. W tym czasie wieże zostały rozebrane. Ksiądz Ingielewicz został aresztowany, po zwolnieniu nie mógł wrócić, pozostał do pracy jako kapłan w Ostrowcu. Najstarsza liczba wiernych kościoła parafialnego znana jest od 1773 r., kiedy to 1022 parafian przyjęło sakramenty święte, w latach 1788 – 1580 wiernych. W 1797 r. liczba wiernych wzrosła do 1932 r., a w ciągu XIX wieku. stale wzrastała. Np. W latach 1827 – 2350, 1851 – 3120, 1860 – 3980, 1906 – 4980. w latach 1938 – 4230. II wojna światowa, represje wobec Polaków i katolików, zamknięcie kościoła w 1949 roku, pogarszająca się sytuacja demograficzna zmniejszyła liczbę wierzących prawie 10 razy. Ale ci, którzy pozostali, odbudowali parafię i kościół w 1990 roku. Dokładnie oglądamy nie tylko samą świątynię, ale także teren wokół niej, który dzięki pracowitości księży i ​​wiernych zdobią rzeźby, groty, egzotyczne rośliny i kwiaty. W pobliżu kościoła zachowała się parafia i dom, w którym mieszkał organista kościoła Stanisław Kuryłowicz. To tutaj spędził dzieciństwo jego syn, wybitny światowej sławy biolog Bogusław Kuryłowicz.

Ermalenok Vytautas, kierownik kampanii Klimentyeva Arina, Paniznik Alexander, uczniowie klasy 10 (ciąg dalszy)

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 10 (116) 2020

Bogusław Kurłowicz – Nowy Pohost

Urodził się, jak pisze w swojej autobiografii, na farmie niedaleko Nowego Pohostu w 1948 roku. Jego matka Jadwiga z Murawskich zmarła wkrótce po porodzie. Chłopca wychowała jego babcia Zofia Murawska. Chłopiec ukończył Liceum Nowopohoskie w 1966 roku. W swojej autobiografii Bogusław ciepło wspomina dyrektora szkoły Feliksa Lauchynovsky’ego, nauczycieli Arkadego Pugovkę, Ilję Janusza i innych. W szkole lubił biologię i chemię, dlatego Bogusław wybrał drogę związaną z rolnictwem. Z powodzeniem wstąpił do Gorkiej Akademii Rolniczej, którą ukończył w 1971 roku na wydziale agronomii. Przed poborem pracował w tej specjalności w dystrykcie Dokszyckim. Po służbie w Armii Radzieckiej wrócił do ojczyzny i pracował w rejonie brasławskim, ale przeważyło pragnienie studiowania nauk ścisłych w akademii. W 1973 r. B. Kurłowicz wstąpił do Północno-Zachodniego Instytutu Badawczego Rolnictwa, który znajdował się we wsi Belagorka w powiecie Gatczyńskim w obwodzie leningradzkim. W 1976 roku obronił pracę doktorską na temat nowych technologii w produkcji pasz. Od 1978 roku nasz rodak prowadzi badania naukowe w tej samej placówce, od 1982 roku pracuje w Ogólnounijnym Instytucie Hodowli Roślin im. MI Wawiłowa w Leningradzie. Instytut ten zbiera, bada i chroni zasoby genetyczne roślin na całym świecie od ponad 100 lat. Nasz rodak został szybko mianowany kierownikiem działu roślin strączkowych Instytutu Badawczego. Był odpowiedzialny za zasoby genetyczne wszystkich upraw, takich jak soja, fasola, groch, soczewica, wyka, ciecierzyca, wspięga i inne. Główną uprawą, jaką Bogusław wybrał do badań, był łubin, który liczył kilkaset gatunków. Od dziesięciu lat naukowcy prowadzą nowe badania nad tą rośliną, które dały naszemu rodakowi możliwość obrony rozprawy doktorskiej na ten temat. Podczas swojej pracy naukowiec pomagał kolegom z innych instytutów badawczych w Kijowie, Suchumi, Moskwie, obwodzie tambowskim. W celach naukowych odwiedził nie tylko wiele republik ZSRR, ale także zagranicą. Wycieczka do Brazylii była owocna. Tam naukowiec otrzymał nowe odmiany roślin, a szczególnie przydatne były próbki roślin stewii. Ta roślina jest doskonałym substytutem cukru. Rozmnażano importowaną odmianę stewii, a roślinę tę zaczęto uprawiać na dużą skalę w ZSRR. Później Bogusław Kuryłowicz odwiedził Peru, Ekwador, Portugalię w celach naukowych, nawiązał owocne kontakty z naukowcami z tych krajów. Jeden z pierwszych radzieckich naukowców odwiedził naszego rodaka na słynnych wyspach Galapagos, gdzie przywiózł nowe odmiany nie tylko egzotycznych roślin, ale także nowe gatunki fasoli i grochu. Wyniki badań zostały opublikowane w różnych książkach i artykułach nie tylko w kraju sowieckim, ale także za granicą. Ważną rolę w życiu naukowca odegrała jego współpraca z Polskim Instytutem Genetyki Roślin w Poznaniu. Współpraca trwała kilkanaście lat. Bogusław Stanisławowicz kierował 20-osobowym zespołem naukowym. Jego przyjacielem, kolegą i zastępcą był doktor nauk biologicznych Siergiej Iwanowicz Repew. Wspólnie opracowali podejście oparte na informacjach energetycznych do badań roślin, które stało się podstawą do stworzenia teorii bezpieczeństwa kosmosu. Po rozpadzie ZSRR nastały trudne czasy dla Ogólnounijnego Instytutu Hodowli Roślin. Wiele stacji badawczych pozostało poza Federacją Rosyjską. Szczególnie bolesne dla naukowców było niedofinansowanie, państwo przestało finansować eksperymenty naukowe. Wielu naukowców zaczęło wyjeżdżać za granicę. Żona Bogusława, również naukowiec, Maria-Mariatta, miała fińskie korzenie, więc w 1995 roku rodzina zdecydowała się przenieść do Finlandii, gdzie mieli znajomości z naukowcami o podobnym profilu. Od 1997 do 2013 roku Bogusław Kurłowicz pracował z żoną w International North Express, co przyczyniło się do sukcesu firmy. Naukowcy zasugerowali zarządowi rozszerzenie produkcji produktów konsumenckich z lokalnych surowców, zwiększenie produkcji zasobów roślinnych, rybnych i zwierzęcych w pobliżu jeziora Saimaa. Pomogli skutecznie rozwiązać problem zwiększania zasobów naturalnych w celu ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Szczególnie udane były badania małży. Naukowcom udało się wyhodować tę rybę w sztucznych warunkach i udowodnić, że jej kawior jest lepszy niż łosoś rudy czy jesiotr czarny. Ciasto z tej ryby ze smalcem i mięsem, stworzone przez Marię-Maritę w 2002 roku, zostało uznane przez Unię Europejską za narodowy skarb Finlandii. Został specjalnie upieczony na stół prezydenta kraju. Na koszt firmy wydano książkę w języku angielskim o bioróżnorodności łubinu. Kontynuowano prace nad wieloletnią uprawą nowych odmian łubinu, ale ze względu na lokalny klimat i gleby, rozwój przemysłu łubinu w Finlandii jest trudny. Nasz rodak naukowiec nadal jest zaangażowany w działalność międzynarodową.

МІЁРСКАЯ ДАЎНІНА Газета ініцыятывы “Моладзевая інтэрактыўная культурнагістарычная пляцоўка “Спадчына Міёрскага краю”, № 11 (117) 2020

Zmitraki – dokumenty z XVIII w. i inne

Kierownik muzeum kupił od kolekcjonera z Nowego Pohostu Michała Zakrzewskiego dokumenty z już nie istniejącej wsi Zmitraki. Jak wiemy, pierwsza wzmianka o tej wiosce pochodzi z XVII wieku. W XVIII wieku chłopi należeli do poddanych kościoła w Nowym Pohoście. Inwentaryzacja kościoła w 1782 r. wymienia następujące nazwiska chłopów ze wsi Zmitraki: Danila Kot, Yanka Kot, Danila Atroshka. Dokument, który kupiliśmy w 1897 r. wymienia następujące nazwiska wieśniaków z tej wsi: Viktenii Adamovich Apalka, Adam Apalka, Vikenty Dzmitrovic Apalka, Karl Katowicz, Franz Dzekcieronok, Vikentiy Zinkevich, Danat Vasiunak, Nikifar Pałuszeken . Spośród dokumentów zakupionych przez Witolda Jermalenoka wyróżniają się nagrania rosyjskich pieśni ludowych na papierze z napisem „Obowiązek kaucji” z drugiej połowy XIX wieku. Dokument podaje imię Nikołaja Turonaka, najprawdopodobniej zapamiętał i nagrał te piosenki po powrocie do domu. Kupiony przez nas papier zawierał również bilet na zapłatę do Sądu Rejonowego w Nowopagoskim w październiku 1911 r. przez Adama i Vincenta Opalki. 30 kopii skargi przeciwko Iwanowi Maleckiemu i Osipowi Łapkowskiemu. Szczególnie wiele dokumentów z okresu międzywojennej Polski w sprawie płacenia podatków gruntowych przez Andrieja Ławrynowicza z muru Ławrynowicza. Najwcześniejsze z nich pochodzą z 1921 r., Kiedy tylko nasz region stał się częścią Rzeczypospolitej, a wszyscy mieszkańcy wsi Zmitraki musieli płacić podatek za obecność zwierząt gospodarskich. Od niego dowiadujemy się, że mieszkańcy tej wsi mieli 12 koni, za które płacili podatek w wysokości 2400 marek, 15 krów – 3000 marek, 22 owiec – 660 marek, dla 6 świń – 600 marek, tylko 6660 marek. W tym czasie inflacja była bardzo duża, więc jest to bardzo mały podatek. Wśród dokumentów jest przeznaczony podatek Shvarkovka w 1937 roku na zapłatę 15 złotych 79 groszy na rzecz dzielnicy Novopagos. A za 11 szlaków do pracy na rzecz gminy nie trzeba jeszcze płacić dodatkowych 16,50 zł. Obejmuje (?) Kopię orzeczenia sądu polubownego w Głębokiem z dnia 2 maja 1928 r. Dowiadujemy się od niego, że Andriej Ławrinowicz nabył od Jana Szirina 20 akrów ziemi między wsiami Pugovka, Yundilov i Hornava. Urbanovich również zamierzał to zrobić. Ale sąd pozostawił ziemię za Ławrynowiczem. Wśród zakupionych dokumentów znalazło się zaświadczenie naczelnika lekarskiego powiatu brasławskiego Stanisława Pechula o wezwaniu komisji poborowej 23 lipca 1936 r. Bolesław Turonko, urodzony w 1913 r., Do sali przyjęć Szpitala Novopagoski. Między gazetami znajdowały się bilety do podatków przez władze radzieckie. Już w 1940 r. Nikolai Turonak musiał przekazać 14 kg włókna lnianego i 15 kg nasion lnu do punktu zbioru Mory dopiero we wrześniu. Wśród zakupionych dokumentów była pisemna wersja podatkowa z 1943 r. Napisana w języku białoruskim. Stwierdził, że Mikołaj Turonak posiadał 11 hektarów gruntów ornych i pól uprawnych, a do 1 grudnia 1943 r. Musiał płacić podatek od 21 Reichsmark, a ponadto istniało samoopodatkowanie 48 znaczków na rzecz gminy Przebrodzie. Przechowywane między zakupionymi dokumentami a zobowiązaniami powojennymi. Jeśli chłopi byli już rolnikami, nadal musieli płacić podatki. Tak więc w latach 1951–1953. Syn Andrieja Ławrynowycza Konstantin, rolnik kołchozu „Czerwona Straż Graniczna”, musiał wynająć 70 hektarów zboża, mięsa, mleka i wełny ze swojego gospodarstwa. Pod koniec lat 50. XX wieku. w Nowym Pohoście istniała szkoła do szkolenia rozbioru i szycia wiejskich kobiet i dziewcząt. Dlatego prawdopodobnie zachowano program nauczania dla cięcia i szycia w Mińskim Okręgowym Domu Oficerskim Marszałka Związku Radzieckiego w 1958 r. Szkoła Pohost przyjęła ten plan jako model.

Мёрская даўніна, сакавік, 2020

Ks. profesor Józef Marcinkowski – dawny uczeń szkoły w Nowogrodach gmina Nowy Pohost

Urodził się 5 III 1897 roku w folwarku Perechody w powiecie brasławskim (prawdopodobnie folwark Pierechody gm. Soły, pow. oszmiański, woj. wileńskie) z rodziców Wincentego i Adeli z Czerniawskich. Uczył się najpierw w szkole początkowej we wsi Nowhorody (Nowogrody) w parafii Nowy Pohost. Na dalsze kształcenie i do pracy wyjechał do swego starszego brata w Petersburgu. Po rewolucji 1917 roku wrócił do rodzinnego domu i w jesieni 1918 roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie. W 1921 roku bp Jerzy Matulewicz wyznaczył go, jako zdolnego alumna, na studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego. Ukończył je w 1925 roku i 6 czerwca tego roku przyjął święcenia kapłańskie. Skierowano go teraz na dalsze studia do Rzymu, gdzie studiował w Papieskim Instytucie Wschodnim (uzyskał licencjat). Magisterium uzyskał w 1925 lub 1928 roku na Wydziale Teologicznym USB na podstawie pracy pt. „Zagadnienie połączenia Kościołów w teologii Swietłowa”, napisanej pod kierunkiem ks. prof. Bolesława Wilanowskiego i rozpoczął pracę w seminarium w Wilnie jako wykładowca teologii wschodniej. Przez parę lat był też notariuszem w Kurii Arcybiskupiej. Po dwóch latach pracy otrzymał jeszcze nominację na katechetę Seminarium Nauczycielskiego. Na tych stanowiskach pracował aż do drugiej wojny światowej. Był także diecezjalnym referentem do spraw misyjnych i sekretarzem generalnym Misji Wewnętrznych. Jego kolega seminaryjny, ks. Kazimierz Gieczys, napisał o nim, że „odznaczał się nadzwyczajną miłością Kościoła i życzliwością względem wszystkich, cieszył się powszechnym autorytetem. Służył pomocą materialną ze swych skromnych zasobów studiującej młodzieży”.
W czasie okupacji niemieckiej został aresztowany razem z innymi profesorami i alumnami Seminarium Duchownego w dniu 3 III 1942 roku. Z więzienia na Łukiszkach przewieziono go do Wiłkowyszek, gdzie od 19 III 1942 do 17 X 1942 roku był internowany w ciężkich warunkach razem z innymi profesorami. Od 17 X 1942 do 7 I 1943 roku przebywał w obozie pracy w Szałtupiu na Litwie. Stąd wywieziono do kolejnego obozu pracy w Poniewieżyku, gdzie przebywał do 16 VII 1944 roku. Do Wilna wrócił dopiero 7 VIII 1944 roku. Gdy w jesieni tego roku Seminarium Archidiecezjalne wznowiło zajęcia, kontynuował w nim pracę do jego zamknięcia przez władze sowieckie w dniu 20 II 1945 roku. Po wyjeździe profesorów i alumnów seminarium do Białegostoku pozostał w Wilnie, skąd po roku wyjechał na Ziemie Odzyskane.
Przybył do Wrocławia 26 VI 1946 roku razem z repatriantami z Wilna. Niektórzy z nich wcześniej bardzo ofiarnie pomagali księżom profesorom wileńskim, gdy przebywali w więzieniu i obozach niemieckich. Ksiądz Marcinowski chciał im za to się odwdzięczyć i pomóc w początkowym okresie ich pobytu na nowym miejscu. Tymczasem administrator apostolski Dolnego Śląska, ks. Karol Milik, zaproponował mu sprawy związane z organizacją Seminarium Duchownego we Wrocławiu. W to dzieło włożył wiele trudu. W tym samym roku w jesieni odzyskał mocno zniszczony budynek seminarium przy Placu Katedralnym i rozpoczął remonty. W roku 1947 seminarium rozpoczęło prace z pierwszym rokiem, a w następnych przybywały kolejne roczniki. Do 1953 roku był rektorem Seminarium Duchownego. W tym roku został wysłany na proboszcza parafii Niemcza, skąd w 1956 roku bp Bolesław Kominek przywrócił go do Wrocławia i mianował wikariuszem generalnym. Funkcję tę pełnił do swojej śmierci. W 1972 roku został prepozytem kapituły katedralnej. Był też odznaczony papieską godnością protonotariusza apostolskiego. Swój bogaty księgozbiór, głównie z zakresu teologii wschodniej, który udało mu się przewieźć z Wilna, przekazał testamentem Wrocławskiemu Seminarium Duchownemu. Zmarł 21 VI 1980 r. i pochowany został na cmentarzu św. Wawrzyńca.

ks. Tadeusz Krahel

Morfologia i hydrografia na Wyżynie Pohoskiej – 1937 r.

Wyżyna Pohoska.
Stanowi ona płat moreny dennej, otoczony od południa i wschodu równinami akumulacji wodnej, od północy kotliną jezior przebrodzkich, na zachodzie zaś łączy się w okolicach Macieszy z wyżyną morenową Ikaźnieńską. W całości ma powierzchnię lekko falistą, wysokości nie przekraczają 175 m, deniwelacje maksymalne 20 m. W Kotlinie Przebrodzkiej na południe od jeziora Obsterno i dalej ku E występuje zespół form, analogicznych do opisanych na północ od Ukli i Obsterna, a wytworzonych przez jęzor lodowcowy, który wdarł się tu od północnego-wschodu i dał początek płatowi martwego lodu, wypełniającemu środek kotliny. Formy te zbudowane są z materiału piaszczysto-żwirowego, większe bloki występują rzadko. Na mapie są one przedstawione zupełnie fałszywie. Teren pagórkowaty rozpościera się od Śniegów nad Uklą przez Borowe, Czarny Ruczaj, Klinkowszczyznę, Dziechciary, Zaborze, Czepuki po Kaciłowo. Wzgórza mają przeważnie 5 — 10 m wysokości. Pod Osowcami występuje oz o kierunku NE—SW, posiadający ok. 15 m wysokości i strome zbocza o spadku 30°. Małe, dwumetrowe wzniesienie pod Czerewikiem, zbudowane z materiału warstwowanego (żwiry i piaski), jest zapewne przedłużeniem tego ozu. Strefa ta posiada ok. 2 km szerokości i przechodzi na północy w podmokłe obniżenie, na południu zaś w obszar lekko falisty.
Zespół rynien i ozów w okolicach Orców, Czeresu, Mior i Linkowszczyzny wskazuje wyraźnie, którędy wdarł się lodowiec w obniżenie przebrodzkie. Na północy w okolicach Orców występują tu trzy rynny o kierunku południkowym: jedna pod Czuryłowem, druga wypełniona przez jezioro Orce, trzecia pomiędzy Woronkami a Czeresem, zajęta w części południowej przez jezioro Czeres a w części północnej wyzyskana przez Mierycę. Rynny te skręcają następnie ku SW, rozgałęziają się i łączą nawzajem, co mówi o utrudnionym odpływie wód podlodowcowych. I tak rynna Czuryłowa, zanikając stopniowo, sięga po Zahorze, rynna Orców skręca pod Aleksandrowem na zachód, łączy się koło Żubrowa z rynną czuryłowską a następnie znów kieruje się ku SW przez Francjanowo i Krukówkę, dochodząc do Jeziora Miorskiego; rynna ( zeresu łączy się z krętą rynną jeziora Greckiego o kierunku ogólnym ENE—WSW, przechodząc następnie w rynnę jezior Miorskiego i Osinówki. Za najdalsze jej przedłużenie można uznać wyciągnięte równoleżnikowo jeziora Sumówkę, Średnie i Głębokie pod Linkowszczyzną. Tа ostatnia rynna od Czeresu po Linkowszczyznę zbierała od strony północnej wody wszystkich pozostałych rynien.
Opisanym rynnom towarzyszą ozy. Największy ma ok. 3 km długości i ciągnie się wzdłuż traktu z Mior do Czeresu. Na południe od skrzyżowania dróg przed Maciukami Miorskimi w odsłonięciu widać od góry:
0,1 — 0,2 m gleby ze żwirem,
0,5 m grubego żwiru,
0,1 m żwiru (średnicy centymetra),
0,1 m żwiru drobnego z warstewkami piasku,
0,1 m grubego piasku,
0,3 m żwiru grubego (średnicy decymetra),
(niżej osypisko).
Wysokość całej odkrywki wynosi 1,5—2,0 m, wysokość całego ozu 8 m. Równolegle do tego wału, usypanego na północnym brzegu rynny, występuje mały, ale bardzo kształtny oz na dnie rynny pomiędzy Maciukami a Masiowcami. Składa się on z kilku oddzielnych wzgórz, rozciągniętych na przestrzeni ok. 1,5 km.
Następny oz występuje na północ od Mior wzdłuż drogi do Giriat, pomiędzy przedłużeniem rynny jeziora Orce a rynną Mierycy. W części południowej jest to bardzo płaskie wzniesienie, którego charakterystyczną dla ozów budowę odsłaniają liczne doły żwirowe. Koło punktu 155,7 m forma jest bardziej wyraźna, jednak przed folwarkiem Błażki mamy już do czynienia tylko z równiną moreny dennej. Długość tego ozu wynosi ok. 2 km, kierunek jest NE—SW. Oz, położony na północ od Francjanowa wzdłuż zachodniego przedłużenia rynny Orców, posiada formy bardziej urozmaicone, szerokość grzbietu i nachylenie stoków dość zmienne. Koło małego jeziorka bez nazwy ma on ok. 14 m wysokości przy nachyleniu zboczy 20°, grzbiet wąski. U wylotu z lasu pod Fran- cjanowem grzbiet jest szeroki i płaski, ale opada na wschód stromą, 8 m krawędzią. Jest ona wygięta łukowato i rozcięta wąwozikami. Odkrywek brak, przy kopaniu łopatką widoczny gruby piasek i żwiry, a na powierzchni leżą gdzieniegdzie głazy o średn. 1 m. Jeszcze jeden wał o kierunku południkowym występuje pod Zahorzem na zachodnim brzegu rynny czuryłowskiej, bliżej go jednak nie oglądałem.
Teren, otaczający opisane formy, przedstawia równinę moreny dennej o wysokościach 140—150 m. Na południe od rynny miorskiej wznosi się on stopniowo do 160—170 m. Łagodne obniżenia wyżyny zajmuje kilka płytkich jezior, z których największe jest Hustata, położone na północ od Jod. Zabagniona kotlinka na półn.-zach. od Nowego Pohostu stanowi ślad sporego jeziora, którego pozostałością jest Jezioro Czarne, odwadniane przez Czarny Ruczaj. Znajdujemy również na Wyżynie Pohoskiej niewielkie wzgórza żwirowe, pozbawione jednak wyraźnych kształtów. Należy do nich np. pagórek żwirowy pod Szudzielewszczyzną, punkt 171 m w Bielowcach lub niski grzbiet nad Jeziorem Krasnowskim pomiędzy Starym Pohostem a Krasnem, gdzie przy trakcie do Hermanowicz pod warstwą żwiru z licznymi blokami odsłaniają się piaski warstwowane. Jezioro Krasnowskie jest bardzo płytkie (ok. 2 m) i częściowo zarosłe, a zatorfiona jego misa sięga po Jundziłowo. Podobny charakter posiada również Jezioro Jundziłowskie pod Starym Pohostem. W Bielowcach znajdujemy ślad małego jeziorka poniżej punktu 179 m; posiadało ono ok. 3/4 km długości i 100 m szerokości. Wszystkie trzy zagłębienia jeziorne posiadają kierunek WNW — ESE albo W — E (Jez. Jundziłowskie), a więc inny niż kierunek rynien w okolicy Mior, musiały więc być wytworzone przez inną masę lodu, nasuniętą nie z północy i półn.-wschodu, ale z półn.-zachodu.
Podobny kierunek posiadają również szerokie, zatorfione dolinki, które spod Usowców i Krasnego prowadzą ku wschodniej części Kotliny Dziśnieńskiej. Robią one wrażenie „zatopionych w utworach akumulacyjnych dolinek erozyjnych. Krawędź kotliny przebiega na linii Piastuny, Bielowce, Stary Pohost i ma 20—30 m wysokości, jest jednak zupełnie rozmyta i łagodna. Nie stanowi ona granicy geologicznej, bo w pobliżu niej spod torfów odsłania się miejscami zrównana powierzchnia morenowa (piasek z głazami), tworząca suche, zamieszkałe ostrowy pośród torfowisk. U podnóża krawędzi znajdują się niekiedy wielkie głazy narzutowe. Tak np. 150 m na południe od drogi z Bielowiec do gajówki Pielniewo leży wielki blok czerwonego granitu o obwodzie 12 m. Torfy zalegają tutaj na warstwie bruku i żwiru, pochodzącej z rozmycia moreny, co widać wyraźnie w dołach, służących do wydobywania starych pni drzewnych spod torfu. Pomiędzy Starym Pohostem a Hermanowiczami piaszczysta morena ciągnie się poniżej krawędzi za Zielonką do drugiego mostku na trakcie, po czym mamy płytkie torfowisko: 70 cm torfu, pod nim piasek i wapnisty ił. Pod Krasowszczyzną na przestrzeni 2 km kępa piaszczystej moreny z licznymi głazami. Pomiędzy Zamochowem a Dzikiewem torfowisko,przed
Dzikiewem w rowie przydrożnym odsłaniają się iły wstęgowe, a następnie aż do Hermanowicz płaska piaszczysta równina z iłami w spągu. Granica Wyżyny Pohoskiej i Kotliny Dzisny przebiega dalej ku zachodowi przez Kadryszki, Bildziugi, następnie na północ od Jod przez Antonowo, Łakinowce, Kamionkę, Orzechówkę i Zaborze, gdzie Wyżyna Pohoska przechodzi w pas utworów lodowcowych, łączących ją z Wyżyną Opeską.

JERZY KONDRACKI
Studia nad morfologią i hydrografią Pojezierza Brasławskiego, 1937

Bogusław Kurłowicz z Nowego Pohostu

Bogusław Kurłowicz (ur. 18 stycznia 1948 w miejscowości Nowy Pohost, zach. Białoruś) – rosyjski, polski i fiński biolog i agronom, doktor nauk biologicznych, profesor, specjalista w dziedzinach zasobów genetycznych roślin strączkowych, botaniki, genetyki, uprawy roślin i hodowli ryb. Jego rodzice byli Polakami. Ojciec Stanisław ukończył Uniwersytet im. Stefana Batorego w Wilnie i pracował jako organista w kościele. Matka Jadwiga była krawcową.
Główne zainteresowania naukowe Bogusława Kurłowicza obejmowały gromadzenie i analizę zasobów genetycznych roślin (łubin, wyka, soja, fasola) jako materiału wyjściowego do hodowli roślin. Uczestniczył w 15 misjach zbierania roślin do różnych regionów byłego ZSRR (Syberia, Daleki Wschód, Kazachstan, Kaukaz, Bliski Azji, Ukraina) i w wielu innych krajów (Brazylia, Peru, Argentyna, Ekwador, Algieria, Portugalia, Polska, Islandia). Zebrał dużą różnorodność roślin strączkowych i ich dzikich krewnych, które są skutecznie wykorzystywane w hodowli roślin w Polsce, Finlandii, Białorusi, Rosji i innych krajach. Jest autorem około 200 prac naukowych, autorem nowych odmian Łubinu : „Novozybkovsky, Pervenec, Truvor” i autorem wynalazków. W czasie swojej kariery naukowej, stale współpracował z polskimi naukowcami.

Bibliografia

• Kurłowicz, B.S. 1992. Dziedziczenie się cechy determinujące i sposób rozgałęziania się u łubinu wąskolistnego (Lupinus angustifolius L.). Mater. konf. „Genetika 2000”. Krakow, 1992. S.106.
• Kurlovich, B.S et al. 1995. [1] The Gene Bank and breeding of grain Legumes (lupine, vetch, soya and bean). THEORETICAL BASIS of PLANT BREEDING, vol.3, St. Petersburg, VIR; 430 pages.
• Kurlovich, Boguslav S. (ed.). 2002. [2] Lupins: Geography, classification, genetic resources and breeding. St. Petersburg, Publishing house „Intan”, ISBN 5-86741-034-X ; 468 pages.

Linki zewnętrzne

• * Kraj rodzinny matki mej [3]
• * Classification of lupins [4]
• * Biodiversity of LUPINS [5]
• * Nowy Pohost [6]

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bogus%C5%82aw_Kur%C5%82owicz

Mogiła Franciszka Kisiela w Nowym Pohoście (ojca abp. Edwarda Kisiela)

Witam,
Powiat Brasław, Nowy Pohost, mogiła ojca ks. arcybiskupa Edwarda Kisiela z Białegostoku. W zał. 2 fotografie z 2015 wykonane przez p. Jolantę Is.
Pozdrawiam,
Czesław

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ks.abp Edward Kisiel
Urodził się 24. 02. 1918 r. w miejscowości Jundziłłowo w powiecie dziśnieńskim (w okresie międzywojennym gmina Nowy Pohost, pow. brasławski) na Wileńszczyźnie. Jego rodzice, Franciszek i Aniela z domu Łowiec prowadzili gospodarstwo rolne, które wcześniej kupił tu ojciec Franciszka w czasie parcelacji majątku Jundziłłów.
Czytaj więcej …

Nazwy majątków wraz z imionami i nazwiskami właścicieli z gm. Nowy Pohost, pow. brasławskiego, woj. wileńskiego – stan na 1.09.1939 r.

Identyfikator	NAZWA MAJĄTKU	GMINA/POWIAT	WŁAŚCICIEL NA 1939
2734	SYNODWORCE	NOWY POHOST/BRASŁAW	TADEUSZ KONOPOLAŃSKI
3192	TERESPOL VEL TERESPOLE II	NOWY POHOST/BRASŁAW	FELIKS RUDŹ, ANTONI RUDŹ
3211	KOŁANICA	NOWY POHOST/BRASŁAW	JAN FIEDOROWICZ
3231	TERESPOL I VEL TERESPOLE	NOWY POHOST/BRASŁAW	IGNACY, ALEKSANDER HORBACZENKO
2734	SYNODWORCE	NOWY POHOST/BRASŁAW	TADEUSZ KONOPOLAŃSKI

 

http://www.jaroslawrokicki.pl/podstrona.htm

List wysłany w Nowym Pohoście w 1931 r.

 

 

 

 

 

 

1931 WILEŃSZCZYZNA – NOWY POHOST – list polecony wysłany 23.I z „BUDOWY II DYSTANSU KOLEI PAŃSTWOWYCH WOROPAJEWO-DRUJA” w miejscowości Nowy Pohost (powiat Brasław) do Wilna, znaczki unieważnione datownikiem z wyróżnikiem „*”; koperta dla lepszej ekspozycji rozcięta z obu boków, ślady archiwizacji, słabszy stan zachowania; z kolekcji G.Hahne; temat – KOLEJ.
http://znaczki-pl.com/en/auctions/lot/33/8/12/119988

Konstanty Szauman-Szumski – poszukiwanie informacji

Konstanty Szauman-Szumski był moim dziadkiem.
Czy masz jakieś inne informacje na temat rodziny i gdzie mieszkali.
Wszelkie informacje będą mile widziane.
andyszumski@hotmail.com

Konstanty Szauman-szumski was my grandfather.
Do you have any other information about the family or where they lived.
Any information would be much appreciated
andyszumski@hotmail.com

Ks. Franciszek Żaba Kościesza – pleban pohoski (1784-?)

Ks. Franciszek Żaba Kościesza, pleban pohoski od 1784 r. W roku 1783 wizytator dekanatu brasławskiego pisał: „Plebana aktualnego po zejści śp. x. Pieślaka przy tym kościele nie ma. Xdz Kontowtt podroboszcz brasławski ab officio do czasu teraz officiosam commendam utrzymuje, póki Xdz Eberlin nominowany pleban nie przybędzie”. Wizytacja dekanatu brasławskiego 1782-1783, s. 308.  W Raportach o dekanatach zaznaczone jest, że parafię posyduje od jednego roku. CAH Wilno, F.S.A. 694, op. 1, nr 59., k. 19.

Chibowszczyzna gm. Nowy Pohost

Witam serdecznie. Bardzo ciekawa strona. Zainteresowała mnie miejscowość Chibowszczyzna należąca do parafii NowyPohost . Szukam historii związanej z rodziną Chibowski – okolice Łosic, Biernaty,Witoldów, Tuchowicz.Czy w swojej pracy spotkał  pan nazwisko Chibowski? lub historię związaną z Chibowszczyzną.? Będę wdzięczna  za wszelkie wiadomości.
—
Janina K.

piotr0303@op.pl

Witam serdecznie.
Pomysł godny naśladowania.Poszukuję korzeni Chibowskich i proszę o kontakt osoby zainteresowane.Pozdrawiam
czibo1@interia.pl

Dzień dobry
Posiadam kopię wywodu szlacheckiego Chibowskich z Litwy z upickiego z 1798 roku. Zainteresowanych proszę o kontakt .
l.chybowski @ am.szczecin.pl

Poszukuję tego z gub. Grodzieńskiej podanego w Herbarzu szlachty polskiej urskiego. Tom II. Księgarnia Gebethnera i Wolffa, Warszawa 1905, s. 282, wywodu, cyt.: „Chibowski / Chybowski: N.N. udowodnili szlachectwo w gub. grodzieńskiej przed 1831 r”.

Poszukuję też informacji nt. herbu do jakiego należało nazwisko Chybowski/chibowski. Chodzi mi o źródła, bo powielanie po raz kolejny informacji o Lubiczu czy Poraju na niewiele się zdaje.

Znalazłem własnych przodków tytułowanych jako nob., szlachetny, gospodarz cząstkowy lub „ze szlachty” ale nigdzie nie ma podanego herbu. Proszę o pomoc gdzie szukać herbu?
Czy ktoś znalazł jakiś dokument, gdzie przy nazwisku Chybowski lub Chibowski widnieje nazwa herbu?

Z dobrych rzeczy to znalazłem przydomek mojego 8x przodka w linii męskiej Pawła Chybowskiego zam. w Biernatach Średnich: SKUZA.

Pozdrawiam
Leszek Ch.

Ks. Feliks Mingin – proboszcz parafii Pohost (1903-1906)

Ks. Feliks Mingin ur. się w 1866 r., kapłan od 1889 roku. Pracował w:
1894-? – Kiernowo dek. wileński
1903-1906 – Pohost (proboszcz)
1906-1909 – Gudohaje dek. Oszmiana (filialista, proboszcz)
1909-1911 – Koszedary dek. Troki (filialista)
1911 – Iwie (wikariusz)
1911-1912 – Kościeniewicze dek. Wilejka (administrator)
1913-1914 – Dzisna (wikariusz)
1914-1915 – Grodno (klasztor)
1915 – degradowany

Kraj. 1894, nr 14

mbc.malopolska.pl/dlibra/plain-content?id=18774Kopia

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

Feliks Mingin – do par. Kiernowo w dekan.wileńsk.; pal’. Kiernowo ks. Franc.Banot – do pal’. Massary; par. Dąbrowa w dek. sokolsko ks. …

Kuryer Litewski /[red. Czesław Jankowski] R.2 (1906) no. 174

ebuw.uw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=14746Kopia

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

Edwarda barona Roppa, proboszcz kościoła pohostskiego, dekanatu dzisnieńskiego, ks. Feliks Mingin, przeniesiony został na proboszcza przy nowo …

Gudohaje
Ciągłe i stanowcze starania u władz doprowadziły w 1906 r. do odnowienia parafii. Proboszczem został mianowany ks.Feliks Mingin.
http://ekai.pl/wydarzenia/x12747/bialorus-koronacja-obrazu-matki-bozej-w-gudohajach/?print=1

KościółNawiedzenia NMP w Gudogaj 1764 r. – panoramas.lt

http://www.panoramas.lt/m_katalog.php?p_id=952&lg=6Kopia – Podobne

Wynik jest nieprzydatny? Po zalogowaniu do wyszukiwarki możesz zablokować wyniki zwitryny http://www.panoramas.lt.http://www.panoramas.lt

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

Po wskrzeszeniu parafii w 1906 roku, dzięki wytrwały staraniom miejscowego ziemiaństwa, pierwszy proboszcz ks. Feliks Mingin najpierw wybudował plebanię i …

 

10.02.1911 r.
ks. Feliks Mingin z Koszedar na wik. do Iwja,
https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:vVOA-YV1sTEJ:pbc.biaman.pl/Content/10692/Dwutygodnik%2BDyecezalny%2BWile%25C5%2584ski%2BNr%2B3%2B10%2B(23)%2Blutego%2B1911%2Brok.pdf+ks.+Feliks+Mingin&hl=pl&gl=pl&pid=bl&srcid=ADGEESigI0EZDBu7hBhesO3HVD
erd2CUgfHuZBfHLdPwwOxvV1UMH_EeEmyZZp2hcaRZEP25o6jiT0CkraXMVDP3UX8QX5qYiFOjh-ifqd6T-8247QtguKLXGvBgYiqzC8Yi6SBzrIEe&sig=AHIEtbS_KrEFnZs0sifsuIM40aNPH5CAxg

KurjerWileński : dziennik polityczny, społeczny i literacki …

ebuw.uw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=15698Kopia

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

do Koszedar, ks. Feliks Mingin z Koszedar na, wik. do lwja, ‚k8.Michal: 2yk z Iwja na czas. prob. do Sorokpola; nowowj’- Swiqcony ksiadz Fabjan Szezérbicki …

 

 

15.12.1911r.

Kurjer Wileński :dziennik polityczny, społeczny i literacki …

ebuw.uw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=15944Kopia

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

Feliks Mingin — do Kościeniewicz, ks. Edward Szapel —. do Czarnej Wsi, ks. Juljau Jankowsld — na wik. do Sokolki, ks. Antoni Dawi- dowicz — na wik. do …

25.02.1914 r.
do klasztoru w Grodnie: ks. Feliks Mingin

Kronika DiecezjiSandomierskiej, 1915, R. 8, nr 3 – marzec 1915 r.

bc.mbpradom.pl/dlibra/plain-content?id=4709Kopia

Wynik jest nieprzydatny? Po zalogowaniu do wyszukiwarki możesz zablokować wyniki zwitryny bc.mbpradom.pl.bc.mbpradom.pl

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

podaje do publicznej wiadomości, iż ksiądz dyecezyi Wileńskiej Feliks Mingin ur. 1866 r. został przez J.E. Administratora Apostolskiego ks. Michałkiewicza degradowany.

 

Ks. Stanisław Siwicki – administrator parafii Pohost (1906-1909)

Ks. Stanisław Siwicki ur. się w1877 r., kapłan od 1900 roku. Pracował w:
1900-1905- Jeziory dek. Grodno (wikariusz)
1905-1906 – Brześć Litewski (wikariusz)
1906-1909 – Pohost dek. Dzisna (administrator)
1909-1915? – Wiszniew dek. Wiszniew (administrator)

Brześć
1905-1906 – ks. Stanisław Siwicki
http://brzesckatolicki.com/index.php?option=com_content&view=article&id=171:lista-ksiezy-pracujacych-w-bresciu&catid=45:2010-07-12-11-19-05&Itemid=2

Pohost
1906-1908 – proboszczem ks. Stanisław SIWICKI
http://www.radzima.org/pl/object_answer/4989.html?id_comm=2542

Że takowi byli, świadczy zachowana dokumentacja kościelna z 1904 r., która miała służyć zbadaniu, na życzenie władz rosyjskich, kwestii narodowościowej wśród duchowieństwa rzymskokatolickiego diecezji wileńskiej. Zdecydowana większość księży deklarowała narodowość polską, ale pojawiały się też oświadczenia, w których stwierdzano białoruskie(krywickie) lub litewskie poczucie tożsamości etnicznej. Jako Białorusini jednoznacznie zadeklarowali się ks.ks. Antoni Ostyłowicz, M. Jancewicz, Stanisław Siwicki – niestety, nie wiemy z jakich parafii.
http://old.bialorus.pl/index.php?pokaz=krynica1&Rozdzial=ksiazki

DHRP – Biblioteka genealogiipolskiej – Pamięć o kapłanach w Jeziorach

http://www.genealogia.okiem.pl/forum/viewtopic.php?f=31&t=5790…Kopia

Wynik jest nieprzydatny? Po zalogowaniu do wyszukiwarki możesz zablokować wyniki zwitryny http://www.genealogia.okiem.pl.http://www.genealogia.okiem.pl

Dajesz +1 publicznie. Cofnij

25Lis 2009 – Nowa Ruda, Skidek, Kotra (1905 – ks. Stanisław Siwicki) 1905-1925 – w diecezji wileńskiej 1905-1909 – ks. Mikołaj TOMASZEWICZ (p) …

 

 

Ks. Jan Żywicki – administrator parafii Pohost (1912-1915)

Ks. Jan Żywicki ur. się 16.05.1884 r., kapłan od 1909 roku. Pracował w:
1909-1910 – Wilno ad Port. Acialem, Ostra Brama (wikariusz)
1910-1912 – Siehniew (Siechniewicze) dek. Prużany (administrator, proboszcz)
1912-1915 – Pohost dek. Dzisna (administrator)
1915-1918 – Derewna dek. Wiszniew, Naliboki (wikariusz)
1918-1922 – kapelan wojskowy – Mińsk, Wilno
1922-1926 – studia na USB w Wilnie
1939-1941 – dziekan kapelanów WP
1941-1942 – aresztowany
1942-1945 – rektorem kościoła potrynitarskiego na Antokolu w Wilnie
1945-1961 – administrator, proboszcz parafii MB Bolesnej w Gdańsku
Zmarł – 20.09.1974, zm. w Gdańsku, pochowany na cmentarzu w Gdańsk Oliwa, ul. Opacka 8.

Nowy Pohost
1912-1915 – proboszczem ks. Jan ŻYWICKI
http://www.radzima.org/pl/object_answer/4989.html?id_comm=2542

1942 r.
Z Wilna uwięzieni zostali następujący kapłani: Paweł Bekisz, Leopold Chomski, Józef Grasewicz, Julian Jankowski, Franciszek Kafarski, Władysław Małachowski,Stanisław Miłkowski, Aleksander Mościcki, Jan Ostrejko, Paweł Piekarski, Józef Poniatowski, Bolesław Sperski, Leon Żebrowski, Jan Żywicki. W jednym więc czasie znalazło się w więzieniu 29 kapłanów i 81 kleryków.
http://www.wsm.archibial.pl/wsm30/art.php?id_artykul=374

Znajomy dał mi „dokument”składający się z dość grubej kartki papierowej zbliżonej wymiarami do A4, na której jest wizerunek Matki Boskiej. Pod spodem napis: ODNOWIONY CUDOWNY OBRAZ MATKI BOSKIEJ OSTROBRAMSKIEJ oraz drogie nowe korony, któremi uroczyście został ukoronowany w Wilnie dnia 2 lipca 1927R” Obok jest mały napis: Fot. J.Buł…, nazwisko ucięte. Wygląda jak kartka wycięta z jakiejś książki. Kartka była naklejona na większą , cieńszą kartkę. Gdy ja odkleiłem to na karcie z Matką Boską pojawiła się pieczątka oraz podpis: Ks. Jan Żywicki. Pieczątka jest niewyraźna i proszę o pomoc w jej rozszyfrowaniu.
http://odkrywca.pl/pieczatka-na-obrazie-matki-boskiej,683981.html

 

Parafia rzymskokatolicka pw. Najświętszego Imienia Maryi, Gdańsk Krakowiec
Dziekan ks. Jan Żywicki dnia 16 kwietnia 1947 wystąpił do Urzędu Likwidacyjnego w Gdańsku o przekazanie kaplicy w celu jej odremontowania i wykorzystania do celów kultowych.
http://www.diecezja.gda.pl/modules.php?name=Kuria&op=Parafia&par=331

Dziekan Ks. płk. Jan Żywicki
Proboszcz parafii MB Bolesnej od października 1946 roku do 15 grudnia 1961 roku.
ur. 18 maja 1884 roku w Borowikowszczyzna (parafia Derewno) powiat Oszmiański, wyświęcony 20 maja 1909 roku w Kownie, zm. 20 września 1974 roku w Gdańsku w parafii MB Bolesnej.

Wikariusz w Ostrej Bramie – Wilno (1909-11); proboszcz w parafii: Siechniewicze (1911-14), Nowy Pohost i Naliboki (1914-18). W 1918 roku zostaje mianowany kapelanem wojskowym a swoją posługę wykonuje najpierw na froncie kończącej się wojny a następnie w szpitalach: w Mińsku i Wilnie na Antokolu. W latach 1922-26 studiuje na wydziale teologii i prawa na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. W okresie II Wojny Światowej jest dziekanem kapelanów WP III Okręgu w Grodnie, w randze pułkownika. W roku 1941 zostaje osadzony w więzieniu przez Niemców. Wypuszczony w 1942 roku, zostaje rektorem kościoła potrynitarskiego na Antokolu. Funkcję tę pełni do października 1945 roku i staje się repatryiantem z Wilna. Przyjeżdża do Gdańska i obejmuje od listopada 1945 roku, administrację i opiekę nad kościołami: MB Bolesnej, plebani przy kościele św. Brygidy, Kaplicą Królewską, kaplicą w kościele św. Józefa, kościołem św. Jana i św. Elżbiety. Pełni funkcję wizytatora lekcji religii, konsultora diecezjalnego, Dziekana Dekanatu Gdańsk I. W 1958 roku otrzymuje tytuł Honorowego Radcy Duchowego. W grudniu 1961 roku, na własną prośbę, zostaje zwolniony z probostwa w parafii MB Bolesnej i pozostaje w niej do swej śmierci jako rezydent. Ks. Jan spoczywa na cmentarzu w Gdańsku Oliwie.

(Zaczerpnięto z MDG 1974, s. 193 autor ks. W. Lauer)
http://bolesnagda.comuv.com/1_7_Poczet-Proboszcz-w.html

Przeniesiono ks. Romualda Świrkowskiego do pojedynczej celi w podziemiu. A obok w celi więziony był ks. Jan Żywicki, przyjaciel z dawnych lat szkolnych. Udawało się im porozumieć przy pomocy stukania w żelazną rurę.
http://www.tygodnik.lt/201639/wiesci3.html

Miejsce pochówku ks. Jana Żywickiego

Cmentarz	Oliwski
Rejon:	BRAK DANYCH
Nr kwatery:	7
Rząd:	C
Nr grobu:	11
Nazwisko:	Żywicki
Imię:	Jan
Data urodzenia:	1884-05-16
Data zgonu:	1974-09-20
Data pochówku:	1974-09-23

Osoby pochowane w grobie:

Lp.	Nazwisko	Imię	Data urodzenia	Data zgonu
1	Gierulewicz	Maria		1935-05-16
2	Gierulewicz	Piotr	1882-05-17	1969-07-07
3	Skarżyńska	Halina	1924-05-20	2007-01-05
4	SKARŻYŃSKI	RYSZARD	1920-03-05	2013-09-13
5	Żywicki	Jan	1884-05-16	1974-09-20

http://www.cmentarze-gdanskie.pl/cmentarze/chapter_77037.asp?smode=2&p1oid=86057AB9004145639AAF3897D34E183C

 

 

Ks. Józef Marcinkiewicz – proboszcz parafii Pohost (1908-1912)

Ks. Józef  Marcinkiewicz, ur. się w 1882 r., kapłan od 1907 r. Pracował w:
1907 – Wilno-Ostra Brama (wikariusz)
1907-1908 – Druja (wikariusz)
1908(1909) -1912 – Pohost dek. Dzisna (proboszcz)
1912-1918 – Druja (administrator)
1919-1922 – Brzostowica Mała (proboszcz, dziekan od 1920 r.)
1922-1932 – Krynki (proboszcz)
1932-1968 – Sokółka (proboszcz, dziekan)
1968 – zmarł, pochowany na cmentarzu grzebalnym w Sokółce

Ks. Józef Marcinkiewicz
http://www.wsm.archibial.pl/wsm70/art.php?id_artykul=882

Ks. Ksawery Bobrowski – administrator parafii Pohost (1915-1917?)

Ks. Ksawery Bobrowski, ur. się 10.01.887 r. w Żupranach, kapłan od 1910 r. Pracował w:
1910-1912? – Oszmiana (wikariusz i katecheta szkolny)
1913-1914? – Mikielewszczyzna, dek. Grodno (administrator)
1915-1917(?) – Pohost, dek. Dzisna (administrator)
1918-1920? – Żeladź, dek. Świr (administrator)
1928-1949 – Rudka diec. drohiczyńska (proboszcz)
Zmarł 7.05.1949 w Rudce, pochowany tam na cmentarzu przykościelnym.

Oszmiana

ks.Ksawery Bobrowski [1910 do 1912] – wikary i prefekt

http://www.oszmianszczyzna.pl/strona_oszmiana_parafia.html

Rudka, diec. drohiczyńska
W latach 1928-1930, dzięki finansowemu wsparciu Franciszka Salezego hr.Potockiego (1877-1949), przeprowadzono gruntowny remont ścian kościoła, pod kierunkiem ks. Franciszka Ksawerego Bobrowskiego (1887-1949), proboszcza rudzkiego (1928-1949) oraz konserwatora dr. Z. Rokowskiego.

http://www.drohiczyn.opoka.org.pl/?action=parafia&id=66

Brańsk
Na terenie obsługiwanym przez dzisiejszy BS w Brańsku istniały jeszcze Kasy Stefczyka w Boćkach, Topczewie, Rudce i Narewce. Kasa Stefczyka  w Rudce została założona w 1929 roku. Członkami Zarządu byli: Albert Kryszczuk(nauczyciel), Stanisław Woroszył i Adam Angielczyk (rolnicy). Pierwszym przewodniczącym rady nadzorczej był ksiądz Ksawery Bobrowski. Kasa obsługiwała głównie chłopów małorolnych.

http://www.bsbransk.pl/046/index.php?option=com_content&view=article&id=59&Itemid=87

 

1910 r.
ks. Ksawery Bobrowski na wik. i pref. szkól do Oszmiany.

https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:YEk-jxHyG60J:pbc.biaman.pl/Content/10686+ks.+Ksawery+Bobrowski&hl=pl&gl=pl&pid=bl&srcid=ADGEEShA8c9njRS4wXWBbWHj0trac5hAcmzXPZib6-SDMeEUhMNhzJgcmNgHNEUyYm0sigpoLaRnv3xaMqgaJQlWxRba0QWdJbEPTRDxlDQ5aJTJgK80PtYhXvyGMwZckPAw_SwnzPLp&sig=AHIEtbQcNLCSIBMV744KzoqRMVu_CNprAg

 

Ks. Kazimierz Mackiewicz – proboszcz parafii Nowy Pohost (1927-1937)

Ks. Kazimierz Mackiewicz urodził się w 1893 roku. Święcenia kapłańskie uzyskał w 1916 r. Pracował w następujących parafiach:
1927-1937 – Nowy Pohost (proboszcz)
1937-1939? – Suderwa (proboszcz)
1947-1953 – Prostki, pw. Św. Antoniego Padewskiego (administrator, proboszcz)
1953-1975 – Olecko, pw. Podwyższenia Krzyża Św. (proboszcz, dziekan)

 

Jednak i ks. Możejko, gdy się przekonał, że tylko najwyżej kilkanaście rodzin rozagitowanych przez szowinistów białoruskich pragnie wprowadzenia gwary białoruskiej do kościoła, a ogół sprzeciwia się temu, zaprzestał przemawiać z ambony w gwarze białoruskiej. Świadczyć mogą otem X. Dziekan Ildefons Bobicz z pochodzenia Białorusin, X. Proboszcz Kazimierz Mackiewicz z Pohostu,
http://ubocze66.republika.pl/ksmozejko.html

Prostki – Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem Św. Antoniego Padewskiego

19- 335 Prostki, ul. 1-go Maja 52 A
tel. 87 61 12 016begin_of_the_skype_highlighting              8761 12 016      end_of_the_skype_highlighting
 

Parafia w Prostkach jest parafią w większości rolniczą. Założona w 1947 r. przez ks.Kazimierza Mackiewicza na gruzach granicznej niegdyś miejscowości.

Ksiądz Mackiewicz nominację na placówkę duszpasterską otrzymał w październiku 1947r. Zniszczone w 60 procentach przez wojska niemieckie, a później sowieckie. Prostki nie przeraziły kapłana, który tu właśnie postanowił spełnić złożone wcześniej ślubowanie i wybudować jeszcze jeden kościół ku czci św. Antoniego. Po spalonych kościołach i budynkach zostały tylko sterty gruzów i fundamenty. Nie mając kościoła ani plebanii korzystał z pomocy gościnnych mieszkańców i zamieszkał kątem u rolnika Stanisława Niedźwiedzkiego.

W prowizorycznej kaplicy, prowadząc nabożeństwo i nauczając religii w szkołach, jednocześnie podjął usilne starania o zdobycie placu i odpowiednich obiektów celem zorganizowania parafii.

Po przeszło dwóch latach starań ksiądz pozyskał plac pod kościół w centrum miasteczka i działkę pod Prostkami na cmentarz grzebalny. Z pomocą parafian, walcząc z psychozą tymczasowości, która paraliżowała działania ludzi w tamtych latach i brakiem materiałów, ksiądz wyremontował cudem ocalały budynek gospodarczy i przekształcił go w kościół, wyświęcony 8 sierpnia 1953 roku przez ordynariusza Diecezji Warmińskiej ks. infułata Wojciecha Zinka. Miał to być kościół tymczasowy, a przetrwał do roku 1997,kiedy to po 10 latach zakończono budowę nowego, rozpoczętą w roku 1987 przez ks. Jerzego Szymerowskiego.

http://www.prostki.bil-wm.pl/index.php?inf=9&id=1

Olecko –par. Podw. Krzyża św.
W latach 1953-1975 zarządcą parafii był ks.Kazimierz Mackiewicz. Jego staraniem wyremontowano wiele zabudowań parafialnych, w tym kościół parafialny. Dążył też do przejęcia i odbudowy kościoła poewangelickiego w Olecku. W dowód uznania za pracę duszpasterską władze diecezji warmińskiej odznaczyły go godnością kanonika gremialnego kapituły w Dobrym Mieście. Z chwilą ustanowienia dekanatu oleckiego, został mianowany jego dziekanem.

http://www.krzyzolecko.pl/?page_id=20

 

Ks. Jan Sławiński – proboszcz parafii Nowy Pohost (1923-1927)

Ks. Jan Sławiński urodził się w 1888 roku. W 1912 r. uzyskał święcenia kapłańskie. Pracował w następujących parafiach:
1912-1915 – Zadziw, dek. Nadwilejski (wikariusz)
1915-1917? – Iwie, dek. Wiszniew (wikariusz)
1919-1920? – Łużki (administrator)
1923-1927 – Nowy Pohost (proboszcz)
1927-1928 – Ikaźń (proboszcz)
1928-1935 – Hruzdowo, dek. nadwilejski (proboszcz)
1936-1939? – Boruny, dek. Oszmiana (proboszcz)

Parafia w Nowym Pohoście

Новы Пагост — парафія Найсвяцейшай Тройцы

Віцебская дыяцэзія

Фота А. Дыбоўскага Адрас: вул. Дзяржынскага, 23а в. Новы Пагост Мёрскі р-н Віцебская вобл. Рэспубліка Беларусь 211934 Тэл.: (8–02152) 34 6 13 Расклад набажэнстваў (магчымы змены)   Св. Імша ў нядзелю — 10.00 Св. Імша ў будні — 17.00 Адпусты: урачыстасць Найсвяцейшай Тройцы; успамін св. Францішка – 17 верасня; Маці Божай Шкаплернай – 16 ліпеня З гісторыі парафіі Першы касцёл у Новым Пагосце быў фундаваны Львом Сапегам, канцлерам Вялікага Княства Літоўскага. У 2003 г. мінула 410 гадоў з таго часу. Гэта драўляная святыня пад тытулам Найсвяцейшай Тройцы знаходзілася ў мястэчку Пагост. Касцёл спалілі маскоўскія войскі падчас войнаў пры каралі Яну Казіміру, аднак ён быў хутка адбудаваны, у 1656 г. быў ужо новы, але таксама драўляны. Прастаяў каля 100 гадоў. На плябанію ў Пагосце Сапега аддаў свой двор з усімі пабудовамі. Для касцёлаў у Іказні і Пагосце прызначаўся адзін пробашч – іказненскі плябан, а касцёл у Пагосце быў філіяльным ад іказненскага да 1766 г. У 1766 г. пабудавалі новы драўляны касцёл. Ён быў невялікі, на мураваным падмурку, атрымаў тытул Найсвяцейшай Тройцы. У галоўным алтары знаходзіліся тры срэбраныя кароны. У адным з бакавых алтароў размяшчаны абраз Маці Божай Балеснай, а ў другім — св. Антон& #1110;я. Навокал касцёла былі могілкі. Будаўнік гэтай святыні кс. Пясляк дабіўся ад тагачаснага віленскага біскупа адасаблення Пагосту ад Іказні і стаў першым пробашчам у Пагосце. Віленскі біскуп Ігнацы Якуб Масальскі дэкрэтам ад 14.07.1766 г. устанавіў самастойную парафію Пагост. Аднак ужо да 1845 г. касцёл пачаў ператварацца ў руіны і патрабаваў значнага рамонту. У 1859 г. яго адрэстаўраваў і павялічыў пробашч кс. Ян Шырын. Гэтая святыня захавалася да нашых дзён. Пасля арышту савецкімі ўладамі кс. пробашча Юзафа Інгелевіча ў 1949 г. касцёл зачынілі. Спачатку ў ім быў склад збожжа, пасля – спартыўная зала. І толькі ў 1990 г. святыню аддалі вернікам. 15 мая 1990 г. біскуп Эдвард Кісель з Беластока, нараджэнец мясцовай парафіі, у прысутнасці кс. біскупа Тадэвуша Кандрусевіча, Адміністратара Касцёла на Беларусі, і біскупа Эдварда Азароўскага з Беластока ўрачыста асвяціў касцёл. На тэрыторыі парафіі таксама знаходзяцца капліца пад тытулам Беззаганнага Зачацця НПМ у Більдзюгах, у в. Валкаўшчына, найстарэйшая — пабудавана ў 1750 г. — драўляная капліца пад тытулам св. Міхала ў маёнтку Стэфанова (пазней належала да Шауманаў). http://catholic.by/2/belarus/dioceses/vitebsk/101066.html

Maciej Abarowicz/Oborowicz – Nowy Pohost

Witam!
Trafiłam na Nowy Pohost w papierach siostry ciotecznej mojej Babci – obie były córkami Aborowiczówny (nazwisko także pisane Oborowicz, Abarowicz, Abarow, Abaras, Abaris).
Jest tam notatka, w której sugeruje się, że ich dziadek, Maciej (ur. 1826,umarł po 1876), jest pochowany w Nowym Pohoście.
To nie bardzo mi pasuje do reszty rodziny (powiat święciański, parafia Daugieliszki), jednak może nie być przypadkowe,
Do tego mam wzmiankę, że jakiś Krzysztof Aborowicz ożenił się z Praksedą Turonek – a to nazwisko występuje w tym blogu: http://nowypohost.blog.onet.pl/Eliasz-Turonek-Nowy-Pohost-zol,2,ID75059257,n
Nie bardzo wiem, o co pytać, ale nasuwają mi się takie pytania:
– czy nazwisko Aborowicz/Oborowicz występuje w tym rejonie?
– czy istnieje jakiś spis nagrobków z miejscowego cmentarza?

Serdecznie pozdrawiam,
—
Anna Czarniecka
aczarniecka@poczta.onet.pl

Kto nas leczył w gminie Nowy Pohost w okresie międzywojennym

             Służba zdrowia  w gminie Nowy Pohost  w okresie międzywojennym  (1925-1930)

 

 

Rok	Lekarz	Lekarz dentysta	Lekarz weterynarii	Felczer	Aptekarz	Akuszerka
1925/26
1926/27	dr  Czesł. Wolański dr  Wacł. Wolański			-A. Kasewicz Borzobohata -Z. Morawski	J. Kac	A. Kasewicz
1928	dr  Czesł. Wolański		S. Konoplański	Z. Morawski	J. Kac
1929	dr  A. Śmigielski dr  Czesł. Wolański		St. Konoplański	Z. Morawski	J. Kac	A. Kosiewicz
1930	dr  Czesł. Wolański		St. Konoplański	Malawko Z. Morawski	J. Kac	A. Kosiewicz

Wg Ksiąg Adresowych Polski z lat 1925-1930

Służba zdrowia w Nowym Pohoście w 1939 r.
położna Aleksandra Stomówna
pielęgniarka Maria Pletnerówna

Wg Informatora Lekarskiego Ziem Północno – Wschodnich z 1939 r. – Nowy Pohost

 

 

Strelczonek – wieś Żerebce gmina Nowy Pohost

Witam serdecznie,
jestem wnuczkiem mojego dziadka Władysława, który urodził się w 1914 r. w m. Żerebce (powiat: brasławski, gmina: Nowy Pohost). Niestety nigdy tam nie byłem i chciałbym skontaktować się z kimś z żyjącym o nazwisku STRELCZONEK. Będę wdzięczny za jakiekolwiek informacje.
—
Grzegorz Dymek
gdym@o2.pl

Trudy gm. Nowy Pohost

Dzień dobry,
Przez przypadek dotarłam do tej strony ale może wreszcie uda mi się coś dowiedzieć na temat wsi Trudy i mojej rodziny mieszkającej tam w XIX wieku.
Proszę o kontakt. Mój email to
iwond@go2.pl
Dziękuję.
Pozdrawiam
—
Iwona

Stanisław Szumski – pow. brasławski (powiatowy marszałek szlachty)

SPIS
SZLACHTY GUBERNI WILEŃSKIEJ NA WYBORACH W 1834 R.
 

                         W roku 1785 na mocy „żałowannoj gramoty dworianstwu” Katarzyna II ustanowiła urząd gubernialnych i powiatowych marszałków szlachty. Ich kadencja trwała trzy lata. Po rozbiorach Polski ukazem Pawła I z roku 1797 ” żałowannaja gramota” rozpowszechniła się i na byłe ziemie Rzeczypospolitej. W 1798 roku odbyły się wybory marszałków szlachty w powiatach.

                        Marszałkami w powiecie wileńskim byli:
 

  8. Stanisław Szumski h. Jastrzębiec 1830 – 1831

Ostatnie wybory szlacheckie miały miejsce w roku 1862.

                             Poniżej tłumaczenie z obwieszczenia o wyborach w Wilnie w 1834 roku. Zamieszczone tłumaczenie zawiera szereg ciekawych informacji, przydatnych dla poszukiwań genealogicznych. Poza informacjami o samych uczestnikach zdarzenia, są informacje o stanie posiadanych nieruchomości miejskich, o zajazdach oferujących gościnę, ich lokalizację i nazwisko właściciela, o wzajemnych sympatiach, nieformalnych koalicjach wyborczych, o funkcjach i wiele innych.

POWIAT BRASŁAWSKI
Lp.  Funkcja lub tytuł, imię, imię ojca, nazwisko szlachcica     Miejsce zamieszkania w trakcie wyborów

11. b. wileński powiatowy marszałek szlachty, tajny radca, kawaler, Stanisław Szumski. W domu Hermana na ul. Ostrobramskiej.
http://www.ketrzyn.mm.pl/~wwmkiewicz/ws/

Tajny radca (niem. Geheimrat) był początkowo tytułem wysokich urzędników państwowych, zasiadających u boku suwerena w gremium doradczym rozpatrującym sprawy polityki wewnętrznej i ustawodawstwa.

Z biegiem czasu owe kolegia radców przy boku panującego zniknęły, ale tytuł pozostał honorowym wyróżnieniem urzędników państwowych. W pierwszej połowie XIX wieku wprowadzono tytuł „rzeczywisty tajny radca” (Wirklicher Geheimrat) jako szczególne wyróżnienie. Posiadał go m.in. Goethe.

Tytuł tajnego radcy często wiązał się z resortem, w którym działał wyróżniony, np.”tajny radca handlowy” (Kommerzienrat, do dziś nadawany w Austrii). Używany był w państwach języka niemieckiego, krajach skandynawskich oraz Rosji.
wikipedia

PS
Rodzina Szumskich władała włościami w Stefanowie i Pielniwie w gm. Nowy Pohost.

Bazyli Zambrzycki (Nowy Pohost) i Eleonora Szynkiewicz (Honczary)

Witam Pana.
Buduję schemat genealogiczny rodu Zambrzyckich. Moi praprzodkowie pod koniec XVII. wieku rozpoczęli tzw. linię litewską Zambrzyckich. Żyli na Brasławszczyźnie, Dziśnieńszczyźnie (także Orsza, Oszmiana,…)
Jak każdy genealogiczny szperacz trafiam na różne zagadki.
Bazyli Zambrzycki urodzony 14. VI. 1911. roku w Petersburgu, po odbyciu służby wojskowej w Warszawie, ożenił się w 1935.? 1936.? po raz pierwszy i zaraz owdowiał pozostając z maleńką córeczką. Mieszkał w Nowym Pohoście. Po upływie roku ożenił się ponownie: z Eleonorą Szynkiewicz, która pochodziła ze wsi Honczary, parafia Prozoroki. W Honczarach mieszkało wielu niebogatych Szynkiewiczów z Łosiów. Nie wiem, co to znaczy „z Łosiów”. Jeden z tych Szynkiewiczów był krawcem.
Czy nazwisko Szynkiewicz i Szymkiewicz to jest to samo nazwisko? Moje rodowe nazwisko zapisywano na wiele różnych sposobów. Myślę, że nazwisko Szymkiewicz także.
Czy słyszał Pan o tych Szynkiewiczach z Honczarów?
Pozdrawiam serdecznie.
Jadwiga z Z.

Szumscy i Wąsowscy – Pielniwo (1939 r.) i Kazachstan (zesłanie)

Podsyłam dwa nowe zdjęcia, które ostatnio powiększyły moją kolekcję fotografii rodzinnych.
Piotr A.

 
 

Pierwsza fotografia została wykonana w sierpniu 1939 roku w ogrodzie folwarku Pielniwo. Na zdjęciu obok mojej prababci Aldony Wąsowskiej z domu Szumskiej i pradziadka Stanisława Wąsowskiego są córki Zofia (starsza) i Marysia. Z tego, co babcia mi mówiła pozostałe osoby na zdjęciu to najprawdopodobniej nauczyciele ze szkoły w Nowym Pohoście. Być może uda się komuś rozpoznać te osoby?

   

Kolejne zdjęcie przedstawia zesłańców w Kazachstanie. Moja prababcia Aldona Wąsowska z domu Szumska, córki Zofia i Maria oraz Anna Szumska (mama Aldony; zmarła w 1943 roku w Kazachstanie) i Emila Wąsowska (mama Stanisława; zmarła w 1941 roku w Kazachstanie) 13 kwietnia 1940 roku wywiezione zostały z rodzinnego Pielniwa i po ośmiotygodniowej podróży osadzone w Kaługinie rejon Mamlucki, obłast Pietropawłowska w Kazachstańskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej gdzie przebywały aż do roku 1946.

 

Podsyłam przepustkę NKWD jaką otrzymał Stanisław Wąsowski po wyjściu z więzienia w Wiatłagu. Przepustka jest zgodą na przejazd do Kaługina w Kazachstanie. Stanisław Wąsowski aresztowany został przez NKWD jesienią 1939 roku i za udział w wojnie z bolszewikami w 1920 roku skazany został na 8 lat więzienia i osadzony w obozie Wiatłag. W roku 1941 po układzie Sikorski – Majski i amnestii Stanisław Wąsowski zwolniony został z więzienia i po kilku miesiącach tułaczki dotarł do rodziny osadzonej w Kazachstanie.
Piotr A.

Bardzo chciałabym skontaktować się z Panem Piotrem A. !
Okazuje się, że mamy ze sobą wiele wspólnego mianowicie pański pradziadek Stanisław Wąsowski jest bez wątpienia moim dziadkiem. Wiem o nim mało (chętnie się dowiem czegoś więcej) ale nie mam cienia wątpliwości, że to on.
Pański adres mailowy (piotr.adamczyk@slowianin.pl ) jest chyba nieaktualny.
Pozdrawiam
Barbara G.  z d. Wąsowska
E-mail : glogow@umk.pl

Stefanowo w wykazie gmin i własności ziemskich guberni wileńskiej – 1873 r. i Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego

Powiat	Gmina	Nazwa majątku wg spisów z 1861 i 1865 r.	Właściciel	Wieś / zaścianek	Ilość własnych chłopów	Odległość od gminy
dziśnieński	Nowy Pohost	Stefanowo	Szauman	w. Wozowniki	74	9
				w. Czechowszczyzna	56	9
				w. Nowgorody	110	8
				z. Kołhanowszczyzna	3	8,5
Razem					243

http://www.ketrzyn.mm.pl/~wwmkiewicz/ws/

Wozowniki

Wozowniki, wś., pow. dzisieński, w 2 okr.

pol, gm. Pohost Nowy (o 9 w.), okr. wiejski,

Jundziłowo, o 48 w. od Dzisny, ma 17 dm., „64

mk. prawosł., 101 katol. (w 1865 r. 72 dusz

rewiz.); należy do dóbr Stefanowo Szaumanów.

http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/15

 

Czechowszczyzna

http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/358

 

Nowgorody

Nowgorody, wś, pow. dzisieński, w 2

okr. pol., gm. Nowy Pohost, okr. wiejski

Jundziłowo, o 8 w. od gminy a 50 w. od Dzi-

sny, 22 dm.,201 mk., w tej liczbie 106

prawosł., 88 kat. i 7 żydów (100 dusz rewiz.);

należy do dóbr Stefanowo (Stefanpol), Szau-

manów.

http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/234

Konstanty Szauman – Szumski ze Stefanowa

Witam ponownie.
Podsyłam kolejnych kilka zdjęć ze Stefanowa. Na zdjęciach Konstanty Szauman – Szumski z  żoną Wandą z domu Wąsowską i synowie (okres międzywojenny).
Dziękuję za zainteresowanie losem kaplicy w Stefanowie.

Pozdrawiam.
Piotr

  

                     Konstanty Szauman – Szumski

  

                                       Konstanty Szauman – Szumski z żoną Wandą zd. Wąsowską i synem

  

                  Wanda Szauman – Szumska zd. Wąsowska z dziećmi

  

                                                    Konstanty i Wanda Szauman – Szumscy z dziećmi

 

                            Wanda i Konstanty Szauman – Szumscy

  

             Konstanty Szauman – Szumsski (zmarł w maju 1939 r.),  pochowany został w podziemiach kaplicy w Stefanowie

Kaplica w Stefanowie – przedwojenne zdjęcia

Miałem kilka dni urlopu, który spędziłem w Wielkiej Brytanii. Wyjechałem na zaproszenie bratanka mojej nieżyjącej prababci Aldony – Jerzego Szauman Szumskiego. Dziś ten Pan ma już 89 lat i jest przykładem powojennej emigracji,która nie zapomniała ani języka polskiego ani skąd pochodzi. Jerzy Szauman -Szumski urodził się w Stefanowie i pamięta stefanowską kaplicę (oczywiście z perspektywy dziecka) i bardzo się cieszy, że ta kaplica istnieje do dziś, wszak w jej podziemiach pochowany został jego ojciec – Konstanty (zmarł w maju 1939 roku). Pytanie tylko czy szczątki moich przodków znajdują się jeszcze w kaplicy w Stefanowie? Byłem również w Karpaczu i w sąsiednim Miłowie miałem okazję zobaczyć jak wyglądają niemieckie krypty w tej miejscowości. Coś strasznego…

Podsyłam kilka zdjęć przedwojennych kaplicy w Stefanowie, które otrzymałem od wujka Jurka z Anglii.

Serdecznie pozdrawiam, Piotr A.

  

                                                       Kaplica w Stefanowie

  

                                                          Dzwon stefanowskiej kaplicy

  

                                    Ołtarz  kaplicy w Stefanowie

  

                                                               Przed kaplicą w Stefanowie

Kościół w Nowym Pohoście – 1991 rok

Poniższe zdjęcia przedstawiają kościół w Nowym Pohoście wg stanu z 1991 roku. Po upadku ZSRR wierni odzyskali swój kościół  w Nowym Pohoście dopiero w 1990 r. i  zaprosili do pracy kapłana z Polski, ks. Bernarda Mariańskiego, ze Zgromadzenia Filipinów. Ksiądz  Bernard  wraz z parafianami przywrócili kościół (wyremontowali).

Ks. Bernard Mariański ze Zgromadzenia Filipinów w kościele w Nowym Pohoście

 

Ks. Bernard Mariański w kościele w Nowym Pohoście

 

Widok na okno w kościele w Nowym Pohoście

  

Stefanowo i Pielniwo gm. Nowy Pohost – Szauman, Szumscy, Wąsowscy

Dzień dobry. Nazywam się Piotr Adamczyk, mieszkam w Świnoujściu i mam 32 lata. Moi przodkowie zamieszkiwali w Stefanowie oraz w pobliskim Pielniwie (rodzina Szauman, Szumskich i Wąsowskich). Dysponuję pokaźną ilością zdjęć rodziny i jestem gotowy podesłać je do publikacji na stronę, która nie ukrywam jest jedną z moich ulubionych stron. Moim marzeniem jest zdobycie fotografii przedstawiającej dzisiejsze Stefanowo (kaplica) lub Pielniwo (ale z tego co wiem po folwarku nie pozostał już ślad. Pozdrawiam. Piotr Adamczyk
—
Piotr Adamczyk

piotr.adamczyk@slowianin.pl

Kaplica p.w. Św. Michała w Stefanowie znajduje się w odległości 12-16 km od Nowego Pohostu. Sąsiednie z zachowanych teraz tam miast – Nowgorody, Dworne Sioło, Piastuny. W czasie ZSRR kaplica była opuszczona i częściowo zniszczona. Po upadku ZSRR wierni odzyskali swój kościół  w Nowym Pohoście i kaplicę w Stefanowie dopiero w 1990 r., i zaprosili do pracy kapłana z Polski, ks. Bernarda Mariańskiego, ze Zgromadzenia Filipinów.  Ksiądz Bernard  wraz z parafianami przywrócili kościół i kaplicę. W obecnych czasach ksiądz z Pohostu przyjeżdża   do Stefanowa kilka razy w roku i modli się w kaplicy p.w. Św. Michała. 

Bogusław K.

  

Stefanowo gm. Nowy Pohost – Kaplica św. Michała Archanioła, rok budowy ok. 1750

Zdjęcia kaplicy w Stefanowie (7 fotografii)

ДеканатДисненский – 1872 ГОД

6. Погост 4 кл. (3299) 
Адм. Довбор Фелициан. 
Капл. Шарковщизна, Стефаново и Погост на кладбище.

СВЯЩЕННИКИ

Де
канат Дисненский.

 

Лета	От роду	Священства
Довбор Фелициан, адм. Погост. Дисн. дек.	51	28

http://www.petergen.com/bovkalo/sp/wilno1872.html

o. Jan Fibek OFMCap

Stefanów (Стэфанполь) – p.w. Św. Michała
1750 – budowa kaplicy z fundacji Szumanów.
1860 – kaplica Stefanów na terenie parafii Nowy Pohost
1865 – kaplica w miejscowości Stefanowo
1872 – kaplica cmentarna w miejscowości Stefanowo w parafii Pohost, dekanat dziśnieński.
XIX w. – kaplica Stefanowo.
XX w. – cerkiew prawosławna w miejscowości Stefanpol
1939 – kaplica Stefanowo w parafii Nowy Pohost.

19.03.2009

Nowy Pohost – parafia
1593-1798 – w diecezji wileńskiej
1744 – parafia w dekanacie brasławskim. Parafia w Pohoście ma 2 filialne kościoły, w miejscowościach: Stefanowo i Szarkowszczyzna.
1750 – istniała też drewniana kaplica dworska w majątku Stefanowo (p.w. Św. Michała).


1849-1925 – w diecezji wileńskiej
1849-1865 – proboszczem ks. Jan SZYRYNA (p, dz.), w 1859 r. staraniem proboszcza powiększono kościół. Do obszaru parafii w poł. XIX w. zaliczano: 2 miasteczka, 30 dworów i ponad 150 wsi. Wikarymi byli: ks. Egidiusz Czapiński (w), 1864-1865 – ks. Alojzy Konopacki (w). Obsługiwano kaplice w miejscowościach: Stefanowo, Szarkowszczyzna, Zaborze.
1871-1873 – proboszczem ks. Felicjan DOWBOR , w 1872 r. istnieją tu kapl
ice: Szarkowszczyzna, Stefanowo, Pohost (cm.). Parafia liczyła 3299 kat.


1925-1989 – w archidiecezji wileńskiej
1937-1949 – proboszczem ks. Józef  INGIELEWICZ , 1938 – brak wikarego, a parafia liczy 4444 katolików i obsługiwana jest kaplica w Stefanowie.
http://www.radzima.org/pl/pub/4989_p/sendmsg/?id_comm=2542

Dekanat Miorski – parafie

Miory – Wniebowzięcia NMP i św. Jozafata Kuncewicza        Borodzienicze – Św. Józefa        Druja – Najświętszej Trójcy        Dzisna – Niepokalanego Poczęcia NMP        Hermanowicze – Przemienienia Pańskiego        Idołta – Matki Bożej Szkaplerznej        Jody – Matki Bożej Szkaplerznej        Leonpol – Chrystusa Króla Wszechświata        Łużki – Św. Michała Archanioła        Nowy Pohost – Najświętszej Trójcy        Powiacie – Matki Bożej Fatimskiej

Szarkowszczyna – Podwyższenia Kryża Świętego        Bildziugi – Michała Archanioła i św. Ignacego Loyoli (kapłana)        Malki – Św. Piotra i Pawła Apostołów i św. Agaty        Nikołajewa – Wszystkich Świętych i św. Antoniego z Padwy        Pierebrodzie – Św. Floriana i św. Ludwika Marii Grignion de Montfort       Stefanowo – Niepokalanego Serca NMP  i św. Jana (apostoła)        Zawucie – Św. Błażeja i św. Katarzyny ze Sieny

http://catholic.by/2/pl/belarus/dioceses/vitebsk2.html

Stefanowo, fol. i dobra, pow. dzisieński, w 2 okr. pol., gm. Pohost Nowy, okr. wiejski Jundziłowo, o 51 w. od  Dzisny, ma l dm., 17 mk. (8 kat., 9 starow.). W 1865 r. własność Szaumanów, miały 569 dzies. ziemi dworskiej. Kaplica katol. par. Pohost.
http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGKP/SG11.djvu?djvuopts&page=300

W połowie XIX w. parafia pohoska obejmowała następujące miejscowości:
miasta Pohost i Szarkowszczyznę, dwory: Aułasy, Bieda, Spokojność, Biruki, Bohi, Buda, Chiny, Helenowo, Nowinki, Jundziłowo, Szydzielewszczyzna, Krzywda, Klemensowo, Kupczelewo, Lubionowo, Łonsk, Mikołajowo, Nizin, Przemyśl, Stanisławowo, Janiżki, Stefanowo (z kaplicą)…

Oto miejscowości należące do parafii Nowy Pohost w 1931 r.:

Aułasy, Antonowce, Augustówka, Biernowiastka, Borek I i II, Bielowce, Borodzińce, Borsuczyzna, Bildziuki, Bikierowszczyzna, Borówka, Biruki, Biertowszczyzna, Buda I i II, Czechowszczyzna, Chibowszczyzna, Czepuki, Czyżewszczyzna, Czarny Ruczaj, Ciepła Góra, Charłapowszczyzna, Zmitraki, Dubowka, Dzienisy, Dziechciary, Dworzyszcze I i II, Girnuty, Girsy, Galijewszczyzna, Grzybowszczyzna, Harbaczonki, Hołobka, Jundzilowo, Józefowo, Janowo, Janiżki, Janopol, Koleśniki, Kulniowcy, Koty, Kołhanowszczyzna, Kuperelewo, Kowszelewo, Krasnoje-Kazionoje, Kowalewszczyzna, Kołonica, Kaskowszczyzna, Krasnoje, Kisłowszczyzna, Krukowszczyzna, Kopanka, Komarowszcczyzna, Komarowo, Karczy, Linia, Lady, Lintorowszczyzna, Łuczki, Ładunicha, Mikołajówka, Milejki, Malinowo, Myszki, Mociewki, Migilany, Majorowszczyzna, Miecieli, Malinówka, Malinowszczyzna, Nowohrudy, Nowy Pohost, Ostrówki, Olchówka, Ostrowlany, Podrzeczki, Pietkunowszczyzna, Pielniwo-­leśniczówka, Paszy, Pilaty, Piszczuryno, Podsudzielewszczyzna, Podhnojka,
Pustolowszczyzna, (Pustonowszczyzna), Pietrowszczyzna, Paszki, Piestuny I-IV, Podborć, Puszałaty, Podozierze, Pomansówka, Rymarowszczyzna, Radziwonowszczyzna, Rzeczki, Repiszcze, Rażon, Ruczaj, Surowcy, Stary Pohost, Stary Borcy, Strażniki, Zofjówka, Sanadworcy, Suchalino, Szestakowszczyzna, Szendzino, Spokojność, Trzeciaki, Terespol I i II, Trybuchowwszczyzna, Usowćy, Wierciei, Wozowniki, Wołczki, Wysokie, Wołkowszczyzna, Wasilewo, W asilówka, Zaborze, Zielonka, Zacisze, Zaborz-Kazione,Żwiranka I i II, Żerebcy, Żydówka, Rumiszcze; zaścianki: Wołkowszczyzna, Karczy, Dębówka, Stefanowo i majątek Stefanowo.

http://pohost.blogspot.com/

Wykaz właścicieli ziemskich w gminie Nowy Pohost

L.p.  Imię i nazwisko  Miejscowość  Ilość ha

Sukc. Franc. Szauman – Ostrowlany 430
K. Szauman – Szendzina 283
Mikołaj Szauman – Lady 164
Stan. Szauman – Stefanowo 92
Witold Szumski – Kowszelewo 66
Wg Księgi Adresowej Polski 1929

Stefanowo, folw., gm. Nowy Pohost, pow. Brasław, poczta Nowy Pohost, st. kol. Miory, najbliższa linia komunikacji autobusowej Brasław – Druja 35 km, parafia kat. Miory, parafia praw. Nowy Pohost, sąd grodzki Druja, sąd okręgowy Wilno.
Skorowidz miejscowości RP z 1931 r.

Stefanowo, (dwór – 6 domów, 53 mieszkańców),
Pielniwo, (folwark – 3 domy, 18 mieszkańców), (leśniczówka – 2 domy, 14 mieszkańców).
Wg Wykazu Miejscowości  RP , T. I, Woj. Wileńskie,  Warszawa 1 maja 1938 r.

 
Aldona z starszym bratem Konstantym Szumskim – lato 1913 r.

Siedzą od lewej: Józef Szumski,Helena (siostra cioteczna Anny Szumskiej), Anna Szumska, Aldona Szumska, Edwarda Szumska. Stoją od lewej: Konstanty Szumski, Stanislaw Szumski,Władysław Szumski mąż Edwardy Szumskiej – 1918 r.
  Do: Pokażadresatów

  Do: Pokażadresatów

&nbsp
; Do: Pokażadresatów

  Do: Pokażadresatów

  Do: Pokażadresatów

  

Zosia (starsza) i  Marysia – córki Aldony Wąsowskiej zd. Szumskiej

  

Pułkownik Kazimierz Wąsowski komendant twierdzy Dyneburg, 
mąż Emilii zd. Borowskiej, ojciec Stanisława i Bronisława

  

 Emilia Wąsowska z domu Borowska c. Edwarda ur. 1860 r. - żona Kazimierza Wąsowskiego, 
matka Stanisława i Bronisława

  

Stanisław (późniejszy mąż Aldony Szumskiej) i Bronisław 
(starszy z chłopców) - synowie Emilii i Kazimierza Wąsowskich



Inne zdjęcia Szumskich/Wąsowskich ze Stefanowa - 1911/1912  i  1970 r.

Stanisław Kurłowicz – 20. rocznica śmierci organisty z Nowego Pohostu (1990-2010)

Stanisław Kurłowicz urodził się w 1912 r. w St. Petersburgu. Tam trafili jego rodzice Antoni Kurłowicz (pochodzący z terenu gminy Nowy Pohost) i Anna zd. Murawska. Antoni był kolejarzem, do Petersburga wyjechał w celu poszukiwania pracy. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości cała rodzina powróciła do rodzinnych miejsc w Nowym Pohoście. Rozpoczął się okres stabilizacji i rozwoju. Zniszczony i zacofany gospodarczo powiat i miasteczko   Nowy Pohost zaczęły się szybko rozwijać. Została przeprowadzona reforma rolna. Jego matka  została chutorzanką a on pojechał uczyć się muzyki do Wilna. Stanisław  po skończeniu szkoły muzycznej w Wilnie pracował jako organista w kościołach w miejscowościach Opsa, Ikaźń, a potem, w latach 1937 – 1949 w miasteczku Nowy Pohost (powiat brasławski,województwo wileńskie). Stanisław Kurłowicz w wielkim sekrecie  poinformował syna przed swoją śmiercią, że w latach 1939 – 1944 w miasteczku Nowy Pohost należał do istniejącej komórki informacyjno – wywiadowczej Armii Krajowej. Po zamknięciu kościoła w Nowym Pohoście w 1949 r. najbliższy kościół czynny od 1956 roku to Miory odległe 20 km od Nowego Pohostu. Stanisław jako muzyk (organista) często był zapraszany przez księdza proboszcza Jana Grabowskiego z Mior do gry na organach podczas nabożeństw. Z rąk tego księdza przyjął I komunię świętą jego syn. Stanisław Kurłowicz zmarł w 1990 roku, pochowany został na cmentarzu w Nowym Pohoście. W tym roku przypada 20.rocznica śmierci wieloletniego organisty z kościoła w Nowym Pohoście.

Jego pierwszą żoną była Jadwiga z Malawków Murawskich, ur. 1924 r., w Nowym Pohoście, zm. w 1948 r. w Nowym Pohoście. Drugą żoną Stanisława Kurłowicza była Angelina z rodziny Szuzdel, ur. 1924 r. w Komarowszczyźnie k. Nowego Pohostu. Zmarła 10.05.2008 r. w Wtebsku,  pogrzeb 12.05.2008 r.  w Nowym Pohoście.

 

W czasach pełnienia posługi duszpasterskiej w parafii Ikaźń księdza Jana Zawistowskiego, organistą w kościele był Stanisław Kuryłowicz z pobliskiego Pohostu. Czy ktoś cokolwiek o Nim wie?
Jolanta I.

Ks. Jan Zawistowski był proboszczem w Ikaźni w latach 1935-1939.

 

Stanisław Kurłowicz – organista w kościele w Nowym Pohoście (1937-1949)

 

                       Kościół w Nowym Pohoście – tu grał na organach Stanisław Kurłowicz

 
Nagrobek organisty Stanisława Kurłowicza na cmentarzu w Nowym Pohoście

Nowy Pohost – organy

Witam,
Chciałbym zapytać czy w kościele w Nowym Pohoście są aktualnie organy? Przed wojną i tuż po zapewne były skoro Pana ojciec był tam organistą. Czy posiada pan zdjęcie organów z tego kościoła?

Serdecznie pozdrawiam,
eo


Witam Pana,
W naszym kościele były organy, na których grał mój ojciec. Jednak po zamknięciu kościoła w 1948 roku, organy zostały rozkradzione, pozostał jedynie szkielet.
Pamiętam, jak dzieci z naszej wsi grałi z organnych piszczałek.
Teraz w kościele grają na fisharmonii.
Niestety,  nie mam zdjęcia tych organów.

Pozdrawiam serdecznie,
Bogusław

Hadasewicz, Dargiel, Miszczenko – Nowy Pohost

Sprostowanie Nazwiska 

Dotarliśmy do kolejnych dokumentów z których wynika, że dziadek – Jerzy Miszczuk urodził się w 1917 roku w St. Petersburg Jego rodzice to Władysław Miszczuk i Krystyna Podagiel. Dziadek strasznie bał się czegoś dlatego powojnie zmienił w Sądzie sobie i dzieciom nazwisko na Miszczenko – tak więc w naszych poszukiwaniach proszę tego nazwiska nie brać pod uwagę.

~Witek, 2009-10-07 17:34

 

 

Bracia bliźniacy Po wojnie Anna urodziła jeszcze córkę Krystynę która żyje do chwili obecnej. Ciocia Krystyna w 1964 r. miała 13 lat jak zmarła jej babcia Agnieszka (mama Anny) – tak więc pamięta z opowiadań babci, że wśród siedmiu braci Anny – dwaj byli bliźniakami. ~Witek, 2009-10-03 12:59

Wiemy już, że Anna Miszczenko nazywała się z domu Hadasewicz, miała prawdopodobnie siedmiu braci, urodziła się w m. Nowy Pohost w 1910 roku. Zanim okupacja zmusiła ich do wyjazdu na zachód, mieszkali prawdopodobnie w Olchowce lub Olchówce w okolicach m. Jody, parafia Borodzienicze, mieli duże gospodarstwo, hodowali gęsi. Rejony i miejscowości, w których mogłaby mieszkać jej rodzina to Brasławszczyzna, Szarkowszczyzna, Dryświaty, Dzisna, Miory, Jody. Anna miała prawdopodobnie syna o imieniu Jurek, który został na Kresach (teść jak jeszcze żył zawsze powtarzał, że tam został jego starszy brat). Anna miała także syna Henryka i córkę Antoninę o nazwisku Kasiński. Wyszła ona za mąż za Jerzego Miszczenko, z nim miała syna Władka i córkę Janinę. Jej mama, Agnieszka Hadasewicz z domu Dargiel, urodziła się w 1878 r. w Nowy Pohost (pierwszy jej mąż prawdopodobnie utopił się zimą w jeziorze, wpadł pod krę). Agnieszka wyszła drugi raz za mąż za Juliana Stankiewicza. Gdy żegnała dzieci i wnuki jak wyjeżdżali na Zachód, nie spodziewała się, że będzie musiała wyjechać razem z nimi. Chciała zostać, jednak zbombardowano most i wioskę, spalił im się cały dobytek. Jej mąż, Julian Stankiewicz został prawdopodobnie aresztowany przez NKWD. Jeżeli jest ktoś, kto kojarzy te fakty będziemy niezmiernie wdzięczni za informacje. e-mail   wiszaf@go2.pl

 

Kuncewicz – Nowy Pohost

Dzień dobry,nazywam się Krystyna Kuncewicz moja rodzina pochodzi z Nowego Pohostu. Mój dziadek z babcią oraz dziećmi zostali wywiezieni na Sybir w 1940.Wujek Stach i ciocia Wala zaginęli prawdopodobnie za przynależność do AK.Czy obiło się Panu o uszy takie nazwisko? Będę wdzięczna za wszelkie informacje.Pozdrawiam
—
Kuncewicz

krystyna.kuncewicz@chello.at

                            Nowy Pohost 1939 r. – ks.Józef  Ingielewicz z członkami chóru kościelnego, pierwszy z
                                                          lewej stoi Stach Kuncewicz ( z białą szpicrutką)

http://pohost.blogspot.com/2007/03/kraj-rodzinny-matki-mej.html

Apteka w Nowym Pohoście – Kac-Sosnowski Chaja

Woj. wileńskie:
Apteka Nowy – Pohost, p. brasł., (w.), Kac – Sosnowski Chaja (właściciel)

w. – wiejska

List z Wilna do Nowego Pohostu – 1939 r.

 

1939 r.  WILEŃSZCZYZNA – NOWY POHOST – list polecony na koszt adresata,wysłany 6.IV z Wilna do miejscowości Nowy Pohost (powiat brasławski), list niepodjęty i 26.V odesłany do Wilna; znaczki dopłaty skasowane datownikiem z wyróżnikiem „*”, następnie dopłatę unieważniono; bardzo ładnie udokumentowany obieg pocztowy.
http://znaczki-pl.com/lot_detail.php?lot=179146&page=125&arch=42